Doelgroepsegmentatie is het opdelen van je markt in groepen klanten die op elkaar lijken in behoeften, kenmerken of gedrag. Zo kun je per groep beslissen of je hem wil bedienen, en met welke boodschap, welk aanbod en via welk kanaal. Het voorkomt dat je één algemene boodschap maakt die eigenlijk niemand echt aanspreekt.
Door Ronald van den Berg, oprichter van GetForward.
Doelgroep, segment en persona: het verschil
| Begrip | Wat het is | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Markt | Iedereen die je product zou kunnen kopen | Huiseigenaren in Gelderland |
| Segment | Een deel van die markt met gedeelde kenmerken | Eigenaren van een jaren-70-woning die willen verduurzamen |
| Doelgroep | Het segment of de segmenten die je kiest | De twee segmenten waar je je marketing op richt |
| Persona | Een uitgewerkt profiel van één typische klant in een segment | “Mark, 52, wil van het gas af maar vreest de kosten” |
Hoe je één doelgroep in kaart brengt, lees je in doelgroep bepalen. Hoe je er een persoon van maakt, staat in persona maken. Segmentatie zit daartussen: je kijkt eerst breed welke groepen er zijn, en kiest dan.
Het STP-model: segmenteren, targeten, positioneren
Segmentatie is de eerste van drie stappen die in marketing vaak samen worden genoemd:
- Segmenteren: de markt opdelen in groepen.
- Targeten: kiezen op welke segmenten je je richt.
- Positioneren: per gekozen segment bepalen hoe je je wil onderscheiden. Daarover lees je meer in positionering.
Wie stap 2 overslaat, probeert iedereen te bedienen. Dat kost meer geld en levert een vagere boodschap op.
Op welke criteria kun je segmenteren?
De klassieke indeling is demografisch, geografisch, psychografisch en gedrag. Die staan uitgewerkt op doelgroep bepalen. Voor segmentatie zijn vooral twee extra invalshoeken nuttig:
- Behoefte of probleem. Welke vraag heeft de klant? Twee mensen van dezelfde leeftijd in dezelfde straat kunnen totaal iets anders zoeken. Dit is vaak de sterkste basis voor een segment.
- Waarde voor jouw bedrijf. Hoeveel levert een groep op, hoe vaak koopt hij en hoe lang blijft hij? Bij bestaande klanten kun je hiervoor kijken naar recentheid, frequentie en bestedingen, of naar de customer lifetime value.
Verkoop je aan bedrijven, dan segmenteer je meestal op branche, bedrijfsgrootte, regio, de rol van de beslisser en hoe ver een bedrijf in het inkoopproces is.
Wanneer is een segment bruikbaar?
Niet elke indeling is zinvol. Toets elk segment op deze vijf vragen:
| Vraag | Waarom |
|---|---|
| Is het meetbaar? | Je moet kunnen inschatten hoe groot het is en wat het oplevert |
| Is het groot genoeg? | Er moeten genoeg klanten zijn om de moeite waard te zijn |
| Is het bereikbaar? | Je moet de groep via een kanaal kunnen aanspreken |
| Is het anders dan andere segmenten? | Anders kun je ze net zo goed samenvoegen |
| Kun je er iets mee? | Je moet je aanbod of boodschap echt kunnen aanpassen |
Het laatste punt wordt vaak vergeten. “Vrouwen tussen 35 en 45” is meetbaar en groot, maar als ze allemaal dezelfde reden hebben om bij je te kopen als mannen van 60, heb je er niets aan.
Doelgroepsegmentatie in 5 stappen
- Verzamel wat je al weet. Kijk naar je klantenbestand, je offertes, je webshopdata, je analysetool en vragen die klanten stellen. Een marktonderzoek of korte enquête vult de gaten.
- Zoek natuurlijke groepen. Waar zitten de grootste verschillen in behoefte, budget of koopgedrag? Begin met twee tot vijf segmenten, niet met twintig.
- Beschrijf elk segment kort. Wie zijn het, wat willen ze, waar twijfelen ze over, en wat leveren ze op?
- Kies je segmenten. Weeg de omvang en waarde af tegen hoe goed jij ze kunt bedienen en hoeveel concurrentie er is.
- Stem je marketing af per segment. Denk aan een aparte landingspagina, een andere advertentietekst of een eigen e-mailflow. Meet per segment wat het oplevert.
Een voorbeeld
Stel: een installatiebedrijf in Apeldoorn verkoopt warmtepompen, zonnepanelen en cv-onderhoud. Uit offertes en klantgesprekken blijken drie segmenten:
| Segment | Behoefte | Aanpak |
|---|---|---|
| Verduurzamers met een oudere woning | Van het gas af, onzeker over de kosten | Uitleg, rekenvoorbeelden, gratis adviesgesprek |
| Nieuwbouwkopers | Snel een betrouwbare installateur | Duidelijke pakketprijs, beschikbaarheid, reviews |
| Bestaande onderhoudsklanten | Gemak en een goede ervaring | Onderhoudscontract, e-mail bij het jaarlijkse onderhoud |
Het bedrijf kiest de eerste en derde groep als focus. Voor elk segment komt er een eigen landingspagina en een eigen advertentiegroep. In doelgroepen in Google Ads en Meta lees je hoe je die groepen in de advertentieplatforms bereikt.
Veelgemaakte fouten
- Alleen op demografie segmenteren. Leeftijd en woonplaats zeggen weinig over waarom iemand koopt.
- Te veel segmenten. Elk segment vraagt eigen content en budget. Voor een mkb-bedrijf zijn twee of drie meestal genoeg.
- Segmenteren zonder keuze. Een mooie indeling heeft pas zin als je ook iets anders gaat doen.
- Nooit bijwerken. Markten veranderen. Kijk minstens eens per jaar of je segmenten nog kloppen.
Veelgestelde vragen
Wat is doelgroepsegmentatie?
Het opdelen van je markt in groepen klanten met gedeelde behoeften, kenmerken of koopgedrag. Daarna kies je welke groepen je bedient en stem je per groep je marketing af.
Wat is het verschil tussen marktsegmentatie en doelgroepsegmentatie?
In de praktijk worden ze door elkaar gebruikt. Marktsegmentatie gaat strikt genomen over het opdelen van de hele markt, en doelgroepsegmentatie over het verder opdelen van de groep die je al bedient.
Hoeveel segmenten heb je nodig?
Voor de meeste mkb-bedrijven zijn twee tot vijf segmenten genoeg. Meer segmenten betekent meer werk aan content en campagnes, dus kies alleen segmenten waar je echt iets anders voor doet.
Wat is het STP-model?
STP staat voor segmenteren, targeten en positioneren. Je deelt de markt op, kiest de segmenten waar je je op richt en bepaalt per segment hoe je je onderscheidt.
Mag ik klanten segmenteren op basis van hun gegevens?
Ja, maar voor persoonsgegevens geldt de AVG. Gebruik alleen gegevens waarvoor je een grondslag hebt, vermeld het in je privacyverklaring en wees terughoudend met gevoelige kenmerken.
Weten welke klanten je het meeste opleveren?
We brengen je segmenten in kaart en stemmen je campagnes, pagina’s en e-mails per groep af.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie