Cookies website checken: zo zie je welke cookies jouw site plaatst

Je checkt de cookies van je website het snelst via de ontwikkelaarstools van je browser: open je site in een privévenster, druk op F12 en kijk onder het tabblad met opslag of cookies. Daar zie je precies welke cookies er staan, van welk domein ze komen en hoe lang ze blijven. Doe dit vóór en na het klikken op je cookiebanner, want het belangrijkste is of er tracking cookies worden geplaatst voordat een bezoeker toestemming geeft.

Waarom zou je de cookies op je website checken?

Veel ondernemers weten niet precies welke cookies hun site plaatst. Een websitebouwer installeert een plug-in voor statistieken, iemand voegt een Meta-pixel toe, er komt een YouTube-video op de homepage en een chatwidget erbij. Elk van die onderdelen kan eigen cookies meebrengen.

Er zijn drie goede redenen om dat te controleren:

• Regels: voor tracking cookies en andere cookies die meer doen dan je site laten werken, heb je vooraf toestemming nodig. De Autoriteit Persoonsgegevens legt uit wanneer dat geldt.
• Je cookieverklaring: daarin moet staan welke cookies je gebruikt. Dat kan alleen kloppen als je weet wat er echt op je site staat.
• Je meetgegevens: als cookies niet laden na toestemming, mis je data in Google Analytics of je advertentieaccount.

Welke soorten cookies kom je tegen?

Voordat je gaat kijken, helpt het om de soorten te kennen. Dan begrijp je beter wat je ziet.

Soort	Wat doet het	Toestemming nodig?
Functionele cookies	Zorgen dat je site werkt, zoals een winkelwagen of een ingelogde sessie	Nee
Analytische cookies	Meten bezoekersaantallen en gedrag	Alleen niet als ze privacyvriendelijk zijn ingesteld; anders wel
Tracking en marketing cookies	Volgen bezoekers voor advertenties, ook over andere sites	Ja
Cookies van ingesloten content	Komen mee met bijvoorbeeld YouTube-video’s, Google Maps of social media-knoppen	Vaak wel

Daarnaast is er een verschil tussen first-party cookies (geplaatst door je eigen domein) en third-party cookies (geplaatst door een ander domein, zoals facebook.com of doubleclick.net). Third-party cookies zijn bijna altijd marketing- of trackingcookies.

Cookies checken in je browser: stap voor stap

Deze methode kost niets en laat precies zien wat een bezoeker meekrijgt.

1. Open een privévenster (incognito in Chrome, InPrivate in Edge, privévenster in Firefox). Zo begin je zonder oude cookies.
2. Open eerst de ontwikkelaarstools met F12 of rechtsklik en kies Inspecteren. Ga naar het tabblad Application (Chrome en Edge) of Opslag (Firefox).
3. Ga naar je website en klik nog niets weg in de cookiebanner.
4. Bekijk de lijst onder Cookies. Je ziet links een of meer domeinen staan. Klik erop voor de cookienaam, het domein en de vervaldatum.
5. Noteer wat er staat. Dit is wat er zonder toestemming wordt geplaatst. Hier horen alleen functionele cookies en eventueel privacyvriendelijke analytische cookies tussen te staan.
6. Weiger nu alle cookies via je banner, ververs de pagina en kijk opnieuw.
7. Open een nieuw privévenster, accepteer alles en kijk weer. Nu zou je de volledige lijst moeten zien.

Kijk ook op een paar andere pagina’s, zoals een productpagina, je contactpagina en een pagina met video. Sommige cookies laden alleen daar.

Herkenbare cookienamen

Een paar namen die je vaak tegenkomt:

• _ga en _ga_ gevolgd door een code: Google Analytics.
• _fbp: de Meta-pixel.
• _gcl_au: Google Ads-conversietracking.
• PHPSESSID of wordpress_ gevolgd door een code: sessie- en logincookies van de site zelf, meestal functioneel.
• woocommerce_ gevolgd door een code: winkelwagencookies in WooCommerce, functioneel.

Zie je _fbp of _gcl_au staan voordat je toestemming hebt gegeven? Dan klopt er iets niet in je instellingen.

Cookies checken met een online scanner

Er zijn diverse gratis cookiescanners waar je je URL invult. Die crawlen een aantal pagina’s en geven een lijst met gevonden cookies, vaak al ingedeeld per categorie. Veel aanbieders van cookiebanners hebben zo’n scanner op hun site.

Handig, maar let op twee dingen:

• Een scanner ziet niet altijd wat er pas na een klik of scroll laadt.
• De indeling in categorieën is een inschatting. Controleer zelf of een cookie die als functioneel wordt aangemerkt dat ook echt is.

Gebruik een scanner dus als aanvulling op de handmatige check, niet als vervanging.

Wat doe je als je verkeerde cookies vindt?

De meest voorkomende problemen en hun oplossing:

• Tracking cookies laden vóór toestemming. Vaak staat een pixel of script hard in je thema of in een plug-in, buiten je cookietool om. Laat het via je cookiebanner of Google Tag Manager laden, met de juiste toestemmingscategorie. Lees ook hoe Google Consent Mode v2 hierbij helpt.
• Cookies die niemand meer gebruikt. Een oude plug-in of een pixel van een advertentieaccount dat al jaren stilligt. Verwijder het.
• YouTube-video’s en kaarten. Gebruik de privacyvriendelijke insluitmodus of laat de inhoud pas laden na toestemming.
• Je banner zegt iets anders dan je site doet. Pas je banner en je cookieverklaring aan op wat je echt gevonden hebt.

Twijfel je of je banner zelf goed is ingericht, lees dan het stuk over een cookiebanner die voldoet. Voor het bredere plaatje rond privacy is er de AVG-checklist voor je website.

Praktijkvoorbeeld: een schilder in Hilversum

Een schildersbedrijf in Hilversum heeft een WordPress-site met een offerteformulier. De eigenaar denkt dat hij alleen Google Analytics gebruikt. Bij de check in een privévenster ziet hij vóór toestemming al _ga, _fbp en een paar cookies van YouTube staan.

Wat blijkt: zijn vorige websitebouwer heeft ooit een Meta-pixel in de header van het thema gezet voor een advertentiecampagne die allang gestopt is. De YouTube-cookies komen van een bedrijfsvideo op de homepage. Hij verwijdert de oude pixel, zet de video in privacymodus en laat Analytics via de cookiebanner laden. Bij de tweede check staan vóór toestemming alleen nog functionele cookies.

Zelf checken of laten doen?

Zelf doen gaat prima als je een eenvoudige site hebt met weinig plug-ins. De browsercheck hierboven kun je in een kwartier uitvoeren, en het is verstandig om dat na elke grote aanpassing van je site te herhalen.

Laten doen is slimmer als:

• je een webshop hebt met veel koppelingen, zoals betaalproviders, reviews, chat en advertentiepixels;
• je cookies vindt waarvan je niet weet waar ze vandaan komen;
• je meetgegevens niet kloppen nadat je je banner hebt aangepast;
• scripts in je thema of code zijn ingebouwd en je daar zelf niet aan wilt komen.

Tot slot

Cookies op je website checken is geen technisch hoogstandje: privévenster, F12, en vergelijken wat er voor en na toestemming staat. Doe het minstens een keer per jaar en na elke nieuwe plug-in of koppeling. Bouw je liever een nieuwe site waarbij cookies en toestemming vanaf het begin goed geregeld zijn? Bekijk dan wat we doen als je een website laat maken.

Veelgestelde vragen