Een cookiebanner is verplicht zodra je website cookies of vergelijkbare technieken gebruikt waarvoor toestemming nodig is, zoals marketing-, advertentie- en trackingcookies. Gebruik je alleen functionele cookies en privacyvriendelijk ingestelde statistieken, dan is een toestemmingsbanner niet nodig, al moet je bezoekers wel informeren. In de praktijk heeft bijna elke ondernemerssite met een pixel, embedded video of advertentietag een banner nodig.
Wat is een cookiebanner precies?
Een cookiebanner (ook cookiemelding of cookie consent banner) is het venster dat bij je eerste bezoek aan een website verschijnt. Daarin vraag je de bezoeker of je bepaalde cookies mag plaatsen. Een cookie is een klein bestandje dat in de browser wordt opgeslagen en informatie bewaart, bijvoorbeeld of iemand is ingelogd of welke advertentie hij eerder zag.
De banner is geen formaliteit. Hij moet er echt voor zorgen dat cookies waar toestemming voor nodig is pas worden geplaatst nadat de bezoeker daarvoor heeft gekozen.
Wanneer is een cookiebanner verplicht?
De regels staan in de Telecommunicatiewet (de zogenoemde cookiewet) en de AVG. Kort gezegd hangt het af van het soort cookie.
| Soort cookie | Voorbeeld | Toestemming nodig? |
|---|---|---|
| Functioneel | Winkelmandje, taalkeuze, inlogsessie | Nee |
| Analytisch, privacyvriendelijk ingesteld | Statistieken zonder delen van data voor andere doelen, IP ingekort | Nee, wel informeren |
| Analytisch, niet privacyvriendelijk | Statistieken waarbij data wordt gedeeld voor advertenties | Ja |
| Marketing en tracking | Meta Pixel, Google Ads-tag, LinkedIn Insight Tag | Ja |
| Social media en embeds | YouTube-video, Instagram-feed, Google Maps | Meestal ja |
Twijfel je welke cookies er eigenlijk op je site staan? Lees dan eerst welke cookies jouw website gebruikt. Veel ondernemers schrikken van wat een thema, plugin of ingesloten video ongemerkt plaatst.
Ook als je klein bent
Er bestaat geen uitzondering voor zzp’ers of kleine bedrijven. Een site van een eenmanszaak met een Meta Pixel valt onder dezelfde regels als een grote webshop.
Waar moet een goede cookiebanner aan voldoen?
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) controleert actief op misleidende cookiebanners. De belangrijkste regels op een rij:
- Eerst vragen, dan plaatsen. Cookies waar toestemming voor nodig is, mogen pas laden na een actieve keuze. Ook scripts zoals een pixel mogen niet al vooraf meelopen.
- Weigeren is net zo makkelijk als accepteren. Zet een weigerknop direct in de eerste laag, even groot en even duidelijk als de accepteerknop. Weigeren mag niet verstopt zitten achter “Instellingen”.
- Geen vooraf aangevinkte vakjes. Toestemming moet een actieve handeling zijn.
- Geen sturende vormgeving. Een felle accepteerknop naast een grijs linkje “weigeren” geldt als misleidend.
- Duidelijke uitleg. Zeg in gewone taal waarvoor je de cookies gebruikt en met wie je gegevens deelt.
- Toestemming intrekken kan altijd. Bied een vaste link of knop, bijvoorbeeld in de footer, waarmee bezoekers hun keuze kunnen wijzigen.
- Geen cookiewall. Je site afsluiten voor bezoekers die tracking weigeren, ziet de AP als niet toegestaan.
- Keuzes vastleggen. Je moet kunnen aantonen dat iemand toestemming heeft gegeven. Een goede consenttool bewaart dat.
Cookiebanner, cookieverklaring en privacyverklaring: wat is het verschil?
Deze drie worden vaak door elkaar gehaald.
- Cookiebanner: het venster waarin je toestemming vraagt.
- Cookieverklaring: een pagina met uitleg over welke cookies je gebruikt, waarvoor en hoe lang. Zie cookieverklaring opstellen.
- Privacyverklaring: uitleg over alle persoonsgegevens die je verwerkt, ook buiten cookies, zoals formulieren en klantgegevens. Zie privacyverklaring opstellen.
Link vanuit je banner naar de cookieverklaring, zodat bezoekers meer kunnen lezen voordat ze kiezen.
Een cookiebanner instellen in WordPress
Voor een cookiemelding in WordPress gebruik je een consentplugin of een externe consenttool (een CMP, consent management platform). Bekende opties zijn Complianz, CookieYes en Cookiebot. Vergelijk zelf actuele functies en prijzen, want die veranderen geregeld.
Zo pak je het aan:
- Scan je site. Laat de tool een cookiescan doen en controleer de lijst handmatig.
- Deel cookies in. Functioneel, statistieken, marketing. Laat geen tracking in de categorie “functioneel” glippen.
- Blokkeer scripts vooraf. Zorg dat pixels, advertentietags en embeds pas laden na toestemming. Plaats je ze via Google Tag Manager, koppel de tags dan aan de consentstatus.
- Stel de vormgeving eerlijk in. Weigerknop in de eerste laag, gelijkwaardig aan accepteren.
- Koppel Google Consent Mode. Gebruik je Google Ads of Google Analytics, dan geeft je banner de keuze van de bezoeker door via Google Consent Mode v2.
- Test. Open je site in een privévenster, weiger alles en controleer met de ontwikkelaarstools van je browser dat er geen trackingcookies worden geplaatst.
Veelgemaakte fouten
- De banner staat er, maar de pixel laadt al voordat iemand kiest.
- Een YouTube-video in de footer of op de homepage plaatst cookies zonder toestemming. Gebruik de privacyvriendelijke embedmodus of laat de video pas laden na toestemming.
- Na een nieuwe plugin of marketingtool wordt de banner niet bijgewerkt.
- De banner dekt het hele scherm af op mobiel, zodat bezoekers afhaken.
Praktijkvoorbeeld: een webshop in fietsaccessoires
Een kleine webshop draait advertenties op Instagram en Google en gebruikt een gratis bannerplugin. De banner toont alleen “Akkoord” en een linkje “meer info”. Bij een test blijkt dat de Meta Pixel en de Google Ads-tag al bij het laden van de pagina afgaan.
De eigenaar zet een weigerknop naast de accepteerknop, laat de plugin de scripts blokkeren tot er toestemming is en koppelt Consent Mode. Het aantal gemeten conversies daalt iets, omdat een deel van de bezoekers weigert. Wel klopt de meting nu met de regels, en via Consent Mode kan Google een deel van de gemiste conversies modelleren.
Zelf doen of uitbesteden?
Heb je een eenvoudige WordPress-site met weinig externe tools, dan kun je een cookiebanner prima zelf inrichten met een goede plugin. Neem wel de tijd om te testen of scripts echt pas na toestemming laden.
Laat het liever doen als je met meerdere advertentieplatforms werkt, tags via Google Tag Manager beheert of als je niet zeker weet welke cookies je site plaatst. Een verkeerd ingestelde banner kost je dan ofwel data, ofwel een risico op handhaving. Controleer je hele site meteen mee met de AVG-checklist voor je website.
Wil je een website die vanaf de start goed is ingericht, inclusief cookiebanner en meting? Bekijk dan wat we doen bij een website laten maken.
Veelgestelde vragen
Is een cookiebanner verplicht?
Ja, zodra je cookies of scripts gebruikt waarvoor toestemming nodig is, zoals marketing- en trackingcookies of de meeste social media embeds. Met alleen functionele en privacyvriendelijk ingestelde analytische cookies is een toestemmingsbanner niet nodig.
Moet er een weigerknop in mijn cookiebanner?
Ja. Weigeren moet net zo makkelijk zijn als accepteren, dus een gelijkwaardige weigerknop in de eerste laag van de banner.
Mag ik bezoekers weren die cookies weigeren?
Nee. Een cookiewall die de site afsluit voor bezoekers die tracking weigeren, ziet de Autoriteit Persoonsgegevens als niet toegestaan.
Heb ik een cookiebanner nodig voor Google Analytics?
Dat hangt af van je instellingen. Deel je data voor advertentiedoeleinden of koppel je Analytics aan Google Ads, dan heb je toestemming nodig. Alleen bij een volledig privacyvriendelijke instelling is dat niet zo.
Wat is het verschil tussen een cookiebanner en een cookieverklaring?
De cookiebanner vraagt toestemming. De cookieverklaring is een aparte pagina die uitlegt welke cookies je gebruikt, waarvoor en hoe lang.
Neem contact met ons op!
