Personalisatie in marketing betekent dat je je boodschap aanpast aan wat je van iemand weet, zoals zijn interesse, eerdere aankopen of de fase waarin hij zit. Als mkb’er heb je daar geen dure software voor nodig: met goede segmenten in je e-mail, een paar varianten op je website en advertenties op basis van klantlijsten kom je ver. De grens ligt bij de AVG: je mag alleen gegevens gebruiken die je eerlijk hebt verzameld, voor een doel dat de klant kan verwachten.
Door Ronald van den Berg, oprichter bij GetForward.
Vier niveaus van personalisatie in marketing
Personalisatie is geen alles-of-niets. Begin onderaan en ga pas een niveau hoger als het vorige werkt.
| Niveau | Wat het is | Voorbeeld | Moeite |
|---|---|---|---|
| 1. Naam en basis | Voornaam, bedrijfsnaam, plaats | “Hoi Sanne, je tuinonderhoud in Breda” | Laag |
| 2. Segmenten | Een andere boodschap per groep | Particulieren krijgen andere mails dan zakelijke klanten | Laag tot middel |
| 3. Gedrag | Reageren op wat iemand doet | Een mail na een verlaten winkelmand of na het downloaden van een gids | Middel |
| 4. Voorspellend | Een systeem kiest per persoon wat het best werkt | Productaanbevelingen op basis van koopgedrag | Hoog, vraagt veel data |
Voor de meeste mkb-bedrijven zit de winst op niveau 2 en 3. Een voornaam in de aanhef alleen maakt een mail niet relevant. Een mail die gaat over het product dat iemand vorige maand kocht, wel.
Wat kun je per kanaal personaliseren?
E-mail is het makkelijkste kanaal om te beginnen, omdat je al weet wie de ontvanger is.
- Segmenten op basis van wat iemand kocht, aanvroeg of aangaf bij het aanmelden. Een fietsenwinkel mailt racefietsers over andere dingen dan ouders met een bakfiets.
- Flows die starten op gedrag: welkom, verlaten winkelmand, na aankoop, na een offerte. Lees welke je nodig hebt in e-mailflows.
- Dynamische blokken in één nieuwsbrief: hetzelfde bericht, maar een ander uitgelicht product per segment. De meeste e-mailtools kunnen dit.
Website
- Per bron: een bezoeker van een advertentie voor zonnepanelen landt op een pagina over zonnepanelen, niet op je homepage. Dat is personalisatie die niets kost: een goede landingspagina per campagne.
- Per locatie: bij een lokale dienst de dichtstbijzijnde vestiging of regio tonen.
- Voor terugkerende bezoekers of ingelogde klanten: recent bekeken producten, eerdere bestellingen opnieuw plaatsen.
Personalisatie op de website die gebruikmaakt van trackingcookies of een profiel over meerdere bezoeken, vraagt toestemming via je cookiebanner.
Advertenties
- Remarketing: advertenties tonen aan eerdere bezoekers, bijvoorbeeld met de producten die ze bekeken. Zie remarketing.
- Klantlijsten: je klanten uitsluiten van acquisitiecampagnes, of juist een aanbod voor herhaalaankopen tonen. Dat doe je met Customer Match in Google Ads of aangepaste doelgroepen in Meta.
- Boodschap per doelgroep: een aparte advertentietekst voor zakelijke en particuliere zoekers.
Sales en service
Personalisatie is niet alleen techniek. Een offerte die verwijst naar wat de klant in het gesprek vertelde, of een belletje na de eerste maand, voelt persoonlijker dan elke automatische mail. Leg zulke informatie vast in je CRM, zodat collega’s er ook bij kunnen.
Welke data heb je nodig?
Je hoeft geen grote dataset te hebben. Kijk eerst wat je al hebt:
- Wat klanten je zelf vertellen (zero-party data): voorkeuren bij het aanmelden, antwoorden in een keuzehulp, wensen in een offerteaanvraag. Dit is de meest betrouwbare data en de makkelijkste om te verantwoorden.
- Wat ze bij jou doen (first-party data): aankopen, offertes, klikken in je mails, bezoek aan je site.
- Data van anderen (third-party data): gekochte profielen of lijsten. Voor het mkb is dit zelden nodig, en het is juridisch het lastigst.
Hoe je groepen indeelt, lees je in doelgroepsegmentatie.
Wat mag wel en niet volgens de AVG?
Dit is een praktische samenvatting, geen juridisch advies. Twijfel je, vraag een jurist of kijk bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Personaliseren is persoonsgegevens verwerken, en vaak ook profileren: gegevens gebruiken om iets over iemands voorkeuren te voorspellen. Dat mag, maar binnen grenzen.
| Mag meestal wel | Mag niet of alleen met extra waarborgen |
|---|---|
| Klanten mailen over producten die lijken op wat ze kochten, met een afmeldlink | Marketingmail sturen aan mensen die geen klant zijn en geen toestemming gaven |
| Segmenteren op aankoopgeschiedenis en gegeven voorkeuren | Gevoelige gegevens gebruiken, zoals gezondheid, religie of politieke voorkeur, om op te richten |
| Gedrag op je site gebruiken na toestemming via de cookiebanner | Trackingcookies plaatsen of profielen bouwen zonder toestemming |
| Een klantlijst uploaden naar een advertentieplatform, als je privacyverklaring dat noemt en je een grondslag hebt | Data gebruiken voor een doel dat de klant niet kan verwachten, zoals gegevens uit een klachtgesprek voor upselling |
| Personaliseren op locatie of apparaat | Mensen uitsluiten van een aanbod of prijs op basis van een automatisch profiel zonder menselijke blik, als dat hen flink raakt |
Drie regels om te onthouden:
- Bezwaar is absoluut. Maakt iemand bezwaar tegen direct marketing, ook tegen profilering daarvoor, dan moet je stoppen (artikel 21 AVG). Een afmeldlink in elke mail en een makkelijke weg om je profiel te laten wissen zijn dus geen extra service, maar verplicht.
- Vertel het. Leg in je privacyverklaring uit welke gegevens je gebruikt om te personaliseren en met welke platforms je ze deelt.
- Niet alles is nuttig. Verzamel alleen wat je echt gebruikt. Een geboortedatum vragen voor een verjaardagskorting is prima, als je die korting ook echt stuurt.
Advertentieplatforms hebben daarnaast eigen regels. Onder de Europese Digital Services Act mogen grote platforms geen advertenties tonen op basis van profielen met gevoelige gegevens, en geen gepersonaliseerde advertenties aan minderjarigen. Daardoor zijn sommige doelgroepopties in Meta en Google beperkt of verdwenen.
Wanneer is personalisatie niet de moeite waard?
- Als je basis niet klopt. Een trage site of een onduidelijk aanbod los je niet op met een gepersonaliseerde banner.
- Bij te kleine groepen. Heb je 300 adressen, maak dan twee of drie segmenten, geen tien. Anders kun je niet meten wat werkt en schrijf je meer mails dan je kunt bijhouden.
- Als het eng voelt. “We zagen dat je gisteravond om 23.14 uur naar onze matrassen keek” werkt averechts. Personaliseer op wat de klant verwacht dat je weet.
Meet altijd of een gepersonaliseerde variant beter werkt dan de gewone versie. Dat doe je met een A/B-test.
Voorbeeld
Stel: een webshop in koffiebonen uit Deventer stuurt iedereen dezelfde maandelijkse nieuwsbrief. Bij het aanmelden vraagt de shop voortaan of je met een espressomachine, filter of volautomaat zet. Op basis daarvan krijgt elke groep een ander uitgelicht product in dezelfde nieuwsbrief. Klanten die drie weken na hun laatste bestelling nog niets kochten, krijgen een herinnering met hun vorige bonen. Klanten staan als uitgesloten lijst in de acquisitiecampagnes, zodat het advertentiebudget naar nieuwe kopers gaat. De privacyverklaring noemt al deze toepassingen, en elke mail heeft een afmeldlink.
Veelgestelde vragen
Wat is personalisatie in marketing?
Personalisatie is het aanpassen van je boodschap, aanbod of website aan wat je over een klant of bezoeker weet. Dat kan eenvoudig, met segmenten in je e-mail, of geavanceerd, met automatische aanbevelingen.
Mag personalisatie volgens de AVG?
Ja, als je een grondslag hebt, mensen vertelt wat je doet en ze makkelijk bezwaar kunnen maken. Voor trackingcookies en marketingmail aan niet-klanten heb je toestemming nodig, en gevoelige gegevens gebruik je niet.
Welke tools heb ik nodig voor personalisatie?
Voor de meeste mkb-bedrijven zijn een e-mailtool met segmenten en flows, een CRM en je advertentieplatforms genoeg. Speciale personalisatiesoftware is pas zinvol bij veel bezoekers en veel data.
Wat is het verschil tussen segmentatie en personalisatie?
Segmentatie is het indelen van je doelgroep in groepen. Personalisatie is wat je daarna doet: elke groep of persoon een passende boodschap geven.
Werkt een voornaam in de onderwerpregel?
Soms, maar het effect is meestal klein vergeleken met een relevante inhoud. Test het zelf met een A/B-test in plaats van ervan uit te gaan.
Relevanter communiceren zonder eerst nieuwe software?
We kijken welke data je al hebt en hoe je die in e-mail, website en advertenties inzet, binnen de AVG.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie