De Ansoff-matrix: welke groeistrategie past bij jouw bedrijf?

De Ansoff-matrix helpt je kiezen hoe je groeit. Je zet bestaande en nieuwe producten tegen bestaande en nieuwe markten, en krijgt zo vier strategieën: marktpenetratie, marktontwikkeling, productontwikkeling en diversificatie. Hoe verder je van wat je al kent afgaat, hoe groter het risico.

Door Ronald van den Berg, oprichter bij GetForward.

Het model is van Igor Ansoff, die het in 1957 beschreef in een artikel in Harvard Business Review. Het is nog steeds een van de meest gebruikte strategiemodellen, omdat het eenvoudig is en dwingt tot een keuze. Een overzicht van andere strategiemodellen vind je in marketingstrategie.

De vier kwadranten van de Ansoff-matrix

Bestaande productenNieuwe producten
Bestaande marktenMarktpenetratie (laagste risico)Productontwikkeling (gemiddeld risico)
Nieuwe marktenMarktontwikkeling (gemiddeld risico)Diversificatie (hoogste risico)

Met “markt” bedoelen we een groep klanten: een regio, een doelgroep of een branche. Met “product” bedoelen we ook diensten.

1. Marktpenetratie: meer verkopen van wat je hebt, aan wie je kent

Je groeit binnen je huidige markt met je huidige aanbod. Dat doe je door marktaandeel te winnen van concurrenten, of door bestaande klanten vaker of meer te laten kopen.

  • Voorbeelden: beter gevonden worden in Google in je eigen regio, een onderhoudscontract aanbieden, een kortingsactie voor bestaande klanten.
  • Marketing die past: lokale SEO, Google Ads op zoekwoorden waarop je al actief bent, e-mail naar bestaande klanten, reviews verzamelen.
  • Risico: laag. Je kent de klant en het product. De groei is wel begrensd door de grootte van de markt.

2. Marktontwikkeling: je bestaande aanbod naar nieuwe klanten

Je verkoopt wat je al hebt aan een nieuwe groep: een andere regio, een ander land, of een nieuwe doelgroep.

  • Voorbeelden: een webshop die ook naar België gaat verkopen, een installateur die van particulieren naar zakelijke klanten gaat.
  • Marketing die past: nieuwe landingspagina’s per regio of doelgroep, adverteren in het nieuwe gebied, doelgroeponderzoek vooraf.
  • Risico: gemiddeld. Je product is bewezen, maar je kent de nieuwe klanten nog niet.

3. Productontwikkeling: nieuw aanbod voor je huidige klanten

Je bedenkt een nieuw product of nieuwe dienst voor klanten die je al hebt.

  • Voorbeelden: een fysiotherapeut die ook online trainingsprogramma’s aanbiedt, een schilder die gevelreiniging toevoegt.
  • Marketing die past: je bestaande klanten als eerste informeren, een nieuwe dienstpagina op je website, testen met een kleine groep.
  • Risico: gemiddeld. Je kent de klant, maar je weet nog niet of het nieuwe aanbod aanslaat en of je het goed kunt leveren.

4. Diversificatie: nieuw aanbod voor een nieuwe markt

Je begint iets nieuws voor een groep die je nog niet bedient. Soms ligt het dicht bij wat je doet (een bakkerij die gaat cateren voor bedrijven), soms ver weg.

  • Marketing die past: eigenlijk alles opnieuw: merk, positionering, kanalen.
  • Risico: hoog. Je mist kennis van zowel het product als de klant. Diversificatie is vaak eerder een nieuw bedrijf dan een groeistap.

Zo vul je de Ansoff-matrix in

  1. Breng in kaart wat je nu hebt. Welke producten of diensten, voor welke klanten? Een BCG-matrix helpt om te zien welke onderdelen het meest opleveren.
  2. Bedenk per kwadrant opties. Schrijf er per kwadrant twee of drie op. Ook gekke ideeën mogen in deze stap.
  3. Beoordeel elke optie op verwachte opbrengst, benodigde investering, risico en of het past bij wat je goed kunt. Een SWOT-analyse geeft hier input.
  4. Kies één of twee strategieën. Alles tegelijk lukt bijna nooit met een mkb-team.
  5. Vertaal de keuze naar een plan, met doelen, budget en kanalen. Zie marketingplan schrijven.

Voorbeeld: een hoveniersbedrijf

Stel: een hoveniersbedrijf uit de omgeving van Utrecht legt tuinen aan voor particulieren en wil groeien.

KwadrantOptieOordeel
MarktpenetratieBeter vindbaar worden op “hovenier + plaatsnaam”, vaste onderhoudsabonnementenSnel resultaat, laag risico
MarktontwikkelingTuinonderhoud voor VvE’s en bedrijfsterreinenInteressant, vergt andere verkoop
ProductontwikkelingRegenwater-oplossingen en vergroenen van tegeltuinenPast bij de vraag naar klimaatbestendige tuinen
DiversificatieEen eigen webshop met tuinmeubelenVer van de kern, hoog risico

Het bedrijf kiest voor marktpenetratie (onderhoudsabonnementen en lokale SEO) en productontwikkeling (klimaatbestendige tuinen), omdat beide aansluiten bij de huidige klanten. De webshop valt af.

Beperkingen van de Ansoff-matrix

  • Het zegt niet hoe je het uitvoert. De matrix kiest de richting, niet de kanalen of het budget.
  • Grenzen zijn vaag. Is een nieuwe regio een nieuwe markt? Voor een loodgieter wel, voor een webshop nauwelijks.
  • Concurrentie ontbreekt. Kijk daarvoor naar het vijfkrachtenmodel van Porter of een concurrentieanalyse.
  • Risico is relatief. Marktpenetratie in een krimpende markt kan riskanter zijn dan een goed geteste productuitbreiding.

Veelgestelde vragen

Wat is de Ansoff-matrix?

Een model met vier groeistrategieën, gebaseerd op de vraag of je bestaande of nieuwe producten verkoopt aan bestaande of nieuwe markten. Het helpt je kiezen hoe je groeit en welk risico daarbij hoort.

Wat zijn de vier strategieën van Ansoff?

Marktpenetratie, marktontwikkeling, productontwikkeling en diversificatie. Ze lopen op van laag naar hoog risico.

Welke Ansoff-strategie heeft het minste risico?

Marktpenetratie, omdat je werkt met producten en klanten die je al kent. Diversificatie heeft het hoogste risico.

Wat is het verschil tussen de Ansoff-matrix en de BCG-matrix?

De BCG-matrix beoordeelt je bestaande aanbod op marktgroei en marktaandeel. De Ansoff-matrix helpt je kiezen in welke richting je verder groeit.

Is de Ansoff-matrix nog bruikbaar voor kleine bedrijven?

Ja. Juist voor een klein team helpt het om groeikansen te ordenen en bewust te kiezen, in plaats van alles tegelijk te proberen.

Twijfel je welke groeirichting het meeste oplevert?
We vertalen je groeikeuze naar een online marketingplan met kanalen, doelen en budget.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie

SEO scan

SEO scan

SEO scan