Met een DESTEP-analyse breng je de externe factoren in kaart die je bedrijf beïnvloeden, maar waar je zelf geen invloed op hebt: van vergrijzing en inflatie tot AI en nieuwe wetgeving. Het resultaat gebruik je als input voor de kansen en bedreigingen in je SWOT-analyse, en daarmee voor je strategie.
Door Ronald van den Berg, founder bij GetForward.
Waar staat DESTEP voor?
| Letter | Factor | Voorbeelden van vragen |
|---|---|---|
| D | Demografisch | Hoe verandert mijn doelgroep in leeftijd, omvang, gezinssamenstelling en woonplaats? |
| E | Economisch | Inflatie, rente, koopkracht, consumentenvertrouwen, loonkosten |
| S | Sociaal-cultureel | Waarden, trends, gedrag: duurzaamheid, gezondheid, thuiswerken, mediagebruik |
| T | Technologisch | AI, nieuwe platforms, automatisering, betaalmethoden |
| E | Ecologisch | Klimaat, energieprijzen, duurzaamheidseisen, schaarste |
| P | Politiek-juridisch | Wetgeving, subsidies, belastingen, privacyregels (AVG), toegankelijkheid |
DESTEP, PESTEL of PEST?
Het zijn dezelfde factoren in een andere volgorde of samenstelling:
- PESTEL (internationaal): Political, Economic, Social, Technological, Environmental, Legal. Hier zijn politiek en juridisch gesplitst.
- PEST: zonder ecologie en juridisch.
- DESTEP: de Nederlandse variant die vooral in het onderwijs wordt gebruikt.
Kies er één. Het gaat om de inhoud, niet om de afkorting.
Een DESTEP-analyse maken in 4 stappen
- Baken de markt af. Over welke markt, regio en periode gaat het (bijvoorbeeld de komende 2–3 jaar)?
- Verzamel per factor ontwikkelingen, met bron. Bruikbare bronnen: CBS, CPB, DNB, Rijksoverheid, brancheverenigingen, Google Trends en zoekvolumes, en vakmedia.
- Beoordeel elke ontwikkeling: is het een kans of een bedreiging, hoe groot is de impact (laag/middel/hoog) en hoe waarschijnlijk is het?
- Neem de belangrijkste 3–6 mee naar de kansen en bedreigingen van je SWOT.
Uitgewerkt voorbeeld: een webshop in duurzame babyproducten
| Factor | Ontwikkeling | Kans/bedreiging | Impact |
|---|---|---|---|
| D | Ouders worden gemiddeld ouder bij het eerste kind en hebben vaker een hoger inkomen | Kans: meer bereidheid te betalen voor kwaliteit | Middel |
| E | Hogere vaste lasten drukken de koopkracht van jonge gezinnen | Bedreiging: meer prijsvergelijking | Hoog |
| S | Tweedehands en huren worden normaal (Vinted, Marktplaats) | Bedreiging en kans: tweedehands of inruil aanbieden | Middel |
| T | Zoeken via AI-assistenten en TikTok groeit | Kans: vroeg zichtbaar worden in nieuwe kanalen | Middel |
| E | Steeds strengere regels voor verpakking en duurzaamheidsclaims | Bedreiging: claims moeten onderbouwd zijn | Middel |
| P | Europese Toegankelijkheidswet (vanaf juni 2025) | Bedreiging: webshop moet toegankelijk zijn | Middel |
Wat de webshop ermee doet:
- In advertenties vooral duurzaamheid en kwaliteit benadrukken richting de koopkrachtige doelgroep, met een helder argument tegen prijsvergelijkers (“gaat 3 kinderen mee”).
- Een inruilprogramma testen.
- Content en productdata zo opzetten dat ze in Google én in AI-antwoorden worden gevonden.
- Een toegankelijkheidscheck van de webshop laten doen.
DESTEP voor online marketing: waar moet je op letten?
Voor de meeste MKB-bedrijven zijn dit nu de grootste externe factoren voor online marketing:
- T: AI Overviews en AI-assistenten veranderen hoe mensen zoeken. Zie AI Overview en Google AI Mode.
- T/P: minder data door privacyregels en cookie-toestemming. Zie Google Consent Mode v2 en server-side tracking.
- E: stijgende klikprijzen in competitieve branches.
- S: korte video als belangrijkste social-format.
- P: de Europese Toegankelijkheidswet en regels voor duurzaamheidsclaims.
Veelgemaakte fouten
- Interne zaken meenemen. “Onze website is verouderd” is geen DESTEP-factor. Dat hoort bij de zwaktes in je SWOT.
- Algemene trends zonder vertaling. “AI wordt belangrijker” zegt niets. Wat betekent het voor jouw klanten en je kanalen?
- Geen bronnen. Onderbouw elke ontwikkeling.
- Alles even zwaar laten wegen. Scoor op impact en kies.
Veelgestelde vragen
Wat is een DESTEP-analyse?
Een analyse van de externe omgeving van een bedrijf op zes factoren: demografisch, economisch, sociaal-cultureel, technologisch, ecologisch en politiek-juridisch.
Wat is het verschil tussen DESTEP en PESTEL?
Inhoudelijk weinig. PESTEL is de internationale variant, met politiek en juridisch als aparte factoren.
Is DESTEP een interne of externe analyse?
Extern: het gaat om factoren waar je zelf geen invloed op hebt.
Hoe gebruik je DESTEP in een SWOT?
De belangrijkste ontwikkelingen uit je DESTEP worden de kansen en bedreigingen in je SWOT-analyse.
Hoe vaak doe je een DESTEP-analyse?
Minstens één keer per jaar, als onderdeel van je marketingplan.
Je analyse omzetten in een strategie?
We helpen je kiezen welke ontwikkelingen ertoe doen, en wat je er online mee doet.
Online marketingstrategie → · Plan een kennismaking
