Wat zijn royalties? Zo werkt een vergoeding voor gebruik

Royalties zijn vergoedingen die je betaalt voor het gebruik van iets dat van een ander is, zoals een liedje, een boek, een merk, een ontwerp of een patent. De eigenaar blijft eigenaar, maar krijgt geld zolang een ander het gebruikt of verkoopt. Meestal is de royalty een percentage van de omzet of een vast bedrag per verkocht exemplaar.

Door Ronald van den Berg, oprichter bij GetForward.

De betekenis van royalties

Het woord komt van het Engelse royalty, oorspronkelijk de vergoeding die aan de koning werd betaald voor het gebruik van grond of delfstoffen. In het Nederlands is de officiële meervoudsvorm royalty’s, maar “royalties” wordt veel gebruikt.

Een royalty hoort bij intellectueel eigendom: rechten op iets wat iemand bedacht of gemaakt heeft. De eigenaar geeft een ander toestemming om het te gebruiken (een licentie) en krijgt daarvoor royalties.

Wie krijgt royalties?

SoortWie ontvangtVoorbeeld
MuziekComponisten, tekstschrijvers, artiesten, producentenEen liedje wordt gedraaid op de radio of gestreamd
BoekenAuteursPer verkocht boek een deel van de verkoopprijs
Foto’s en beeldFotografen, illustratorenEen foto wordt gebruikt in een campagne
Merken en karaktersMerkeigenarenEen stripfiguur op een T-shirt
Patenten en technologieUitvinders, bedrijvenEen fabrikant gebruikt een gepatenteerde techniek
SoftwareOntwikkelaarsEen softwarebedrijf bouwt een stuk code van een ander in
FranchiseFranchisegeverEen franchisenemer betaalt een percentage van zijn omzet voor het gebruik van de formule
GrondstoffenGrondeigenaar of overheidEen bedrijf wint olie, gas of mineralen

In de Nederlandse muziekwereld innen collectieve beheersorganisaties de vergoedingen. Buma/Stemra doet dat voor componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers, Sena voor artiesten en producenten. Een winkel of horecazaak die muziek draait, betaalt daarvoor.

Hoe worden royalties berekend?

Er zijn grofweg drie manieren:

  1. Percentage van de omzet. Bijvoorbeeld een vast percentage van de netto verkoopprijs per verkocht product.
  2. Vast bedrag per stuk. Een vast bedrag per verkocht exemplaar of per gebruik.
  3. Minimumgarantie of voorschot. De gebruiker betaalt vooraf een bedrag, dat later wordt verrekend met de royalties.

Een rekenvoorbeeld. Stel: een webshop verkoopt mokken met een illustratie van een tekenaar. Ze spreken 8% af over de verkoopprijs exclusief btw. De mok kost € 15 exclusief btw en de webshop verkoopt er 500 in een kwartaal.

Omzet: 500 × € 15 = € 7.500
Royalty: 8% × € 7.500 = € 600

De tekenaar ontvangt over dat kwartaal € 600. Leg in het contract vast over welk bedrag het percentage gaat (bruto, netto, inclusief of exclusief btw en retouren), hoe vaak er afgerekend wordt en hoe de rechthebbende de verkoopcijfers kan controleren.

Royalties, licentie, commissie of franchisefee?

BegripWat het is
LicentieDe toestemming om iets te gebruiken. De royalty is de prijs daarvoor
RoyaltyDoorlopende vergoeding voor gebruik, meestal per verkoop of als percentage
CommissieVergoeding voor het verkopen of aanbrengen van een klant, zoals bij affiliate marketing
FranchisefeeVergoeding voor het gebruik van een complete bedrijfsformule. Het doorlopende deel heet vaak ook royalty
Eenmalige afkoop (buy-out)Je betaalt één keer en mag het daarna onbeperkt gebruiken, zonder royalties

Royaltyvrij (royalty-free) betekent dus niet gratis. Bij royaltyvrije stockfoto’s of muziek betaal je één keer een licentie en daarna niets meer per gebruik.

Royalties in marketing

Ook in marketing kom je royalties tegen:

  • Muziek in video’s en advertenties. Voor commercieel gebruik heb je een licentie nodig. De bibliotheek met muziek in een social media-app is niet automatisch bedoeld voor advertenties.
  • Samenwerken met makers. Bij influencer marketing spreek je af of je hun content ook in advertenties mag gebruiken, hoe lang en tegen welke vergoeding.
  • Licentieproducten. Een merk of karakter op je eigen producten verhoogt de aantrekkingskracht, maar kost een deel van je marge.
  • Je eigen merk in licentie geven. Heb je een sterk merk, dan kun je anderen toestemming geven het te gebruiken. Lees meer over merkidentiteit.

Belasting op royalties in Nederland

Dit is een globale uitleg; laat je eigen situatie altijd checken door een boekhouder of belastingadviseur.

  • Als particulier of zzp’er tellen ontvangen royalties mee als inkomen in box 1, als winst uit onderneming of als resultaat uit overige werkzaamheden.
  • Bedrijven rekenen royalties tot hun winst voor de vennootschapsbelasting. Voor winst uit eigen innovaties, zoals patenten, kan de innovatiebox een lager tarief opleveren.
  • Betalingen naar het buitenland. Nederland heft sinds 2021 een bronbelasting op royalty’s die naar gelieerde bedrijven in laagbelastende landen gaan. Volgens de Belastingdienst is het tarief gelijk aan het hoogste tarief van de vennootschapsbelasting, bij het schrijven van dit artikel 25,8%. Voor de meeste mkb’ers speelt dit niet.

Veelgestelde vragen

Wat zijn royalties in het kort?

Royalties zijn vergoedingen voor het gebruik van intellectueel eigendom van een ander, zoals muziek, een boek, een merk of een patent. Meestal is het een percentage van de omzet of een bedrag per verkocht exemplaar.

Is het royalties of royalty’s?

Volgens de officiële Nederlandse spelling is het royalty’s. De Engelse vorm royalties wordt in de praktijk ook veel gebruikt.

Wat betekent royaltyvrij?

Royaltyvrij betekent dat je na een eenmalige licentiebetaling niets meer per gebruik betaalt. Het betekent niet dat het gratis is of dat je alles mag.

Hoeveel procent royalties is gebruikelijk?

Dat verschilt sterk per branche en wordt per contract afgesproken. Hoe sterker het merk of het werk, en hoe hoger je marge, hoe hoger het percentage dat de eigenaar kan vragen.

Moet je belasting betalen over royalties?

Ja. Royalties zijn inkomen. Als particulier of zzp’er geef je ze aan in box 1, als bedrijf vallen ze onder de vennootschapsbelasting.

Je merk sterker in de markt zetten?
We maken een online marketingplan dat je merk zichtbaar en waardevol maakt.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie

SEO scan

SEO scan

SEO scan