Wat is een prognose? Betekenis en zo maak je er een

Een prognose is een onderbouwde verwachting van wat er in de toekomst gaat gebeuren, gebaseerd op cijfers uit het verleden en aannames over wat er verandert. In het bedrijfsleven gaat het meestal om omzet, verkopen, bezoekers of leads. Een prognose is geen belofte, maar een hulpmiddel om beter te plannen.

Door Ronald van den Berg, oprichter van GetForward.

Prognose betekenis

Het woord komt uit het Grieks en betekent letterlijk voorkennis. Je kent het van het weerbericht of van een arts die een prognose geeft over herstel. In het Engels heet een zakelijke prognose meestal een forecast.

Prognose, doel en begroting: het verschil

BegripDe vraagVoorbeeld
PrognoseWat gaat er waarschijnlijk gebeuren?“We verwachten 120 aanvragen in het voorjaar”
DoelWat willen we bereiken?“We willen 150 aanvragen”
BegrotingWat mag het kosten en wat moet het opleveren?“We besteden 6.000 euro aan advertenties”

Een prognose is dus de realistische inschatting. Ligt je doel ver boven je prognose, dan weet je dat je iets anders moet doen dan vorig jaar. Hoe je goede doelen formuleert, lees je in marketingdoelstellingen.

Soorten prognoses in marketing en ondernemen

  • Omzetprognose: de verwachte omzet per maand of kwartaal.
  • Verkoopprognose: het verwachte aantal verkochte producten, belangrijk voor voorraad en inkoop.
  • Leadprognose: het verwachte aantal aanvragen, offertes of telefoontjes.
  • Verkeersprognose: het verwachte aantal websitebezoekers, bijvoorbeeld na SEO-werk.
  • Liquiditeitsprognose: het verwachte geld dat binnenkomt en uitgaat. Die maakt je boekhouder of de bank vaak samen met jou.

Vier methoden om een prognose te maken

MethodeHoe werkt het?Geschikt als
Vorig jaar plus groeiNeem dezelfde periode van vorig jaar en tel een groeipercentage opJe hebt een stabiel bedrijf met een vast seizoenspatroon
Voortschrijdend gemiddeldeNeem het gemiddelde van de laatste drie of zes maandenJe cijfers schommelen, maar zonder sterk seizoen
TrechterberekeningReken van bezoekers via conversieratio naar leads en klantenJe wilt marketingresultaat koppelen aan omzet
Scenario’sMaak een pessimistische, realistische en optimistische variantEr is veel onzeker, zoals een nieuwe markt of een nieuw product

Voor de meeste mkb-bedrijven werkt een combinatie: vorig jaar als basis, een trechter om te zien welke knoppen je kunt draaien, en drie scenario’s om onzekerheid zichtbaar te maken.

Zo maak je een eenvoudige prognose in 5 stappen

  1. Verzamel je cijfers. Minimaal twaalf maanden, liefst twee jaar: omzet, aantal klanten, websitebezoek en aanvragen. Bezoekcijfers haal je uit Google Analytics.
  2. Kijk naar het seizoen. Zet de maanden onder elkaar. Is maart altijd sterk en juli zwak? Dan neem je dat patroon mee.
  3. Benoem wat er verandert. Nieuwe dienst, hogere prijzen, een nieuwe concurrent, meer advertentiebudget? Schrijf elke aanname op met de reden.
  4. Reken drie scenario’s door. Bijvoorbeeld 10 procent lager, gelijk aan de trend en 10 procent hoger.
  5. Vergelijk elke maand. Leg de echte cijfers naast je prognose. Wijkt het sterk af, zoek dan de oorzaak en stel bij.

In Excel kun je dit deels automatiseren. De functie VOORSPELLEN.ETS en de knop Prognoseblad op het tabblad Gegevens berekenen een verwachting op basis van je historische cijfers, inclusief seizoenspatroon. Controleer de uitkomst altijd met je eigen kennis van de markt.

Voorbeeld: een leadprognose

Stel: een dakdekker in Groningen wil weten hoeveel offerteaanvragen hij in het voorjaar kan verwachten.

StapCijfer
Websitebezoekers maart tot en met mei vorig jaar4.500
Verwachte groei door SEO-werk10 procent, dus 4.950
Conversieratio bezoek naar aanvraag2,5 procent
Verwachte aanvragenongeveer 124
Deel aanvragen dat opdracht wordt30 procent
Verwachte opdrachtenongeveer 37

Wil hij 50 opdrachten, dan ziet hij direct waar het gat zit. Hij kan meer bezoekers halen, de conversie verbeteren of meer aanvragen omzetten in opdrachten. Hoe je zo terugrekent, lees je in hoeveel leads heb ik nodig. Hoe je de conversieratio bepaalt, staat in conversieratio berekenen.

Prognoses in marketingtools

Veel tools geven zelf een verwachting:

  • Google Keyword Planner laat zien hoeveel klikken en kosten je ongeveer kunt verwachten bij een bepaald budget. Zie Google Keyword Planner gebruiken.
  • De Prestatieplanner in Google Ads voorspelt wat er gebeurt met conversies en kosten als je budgetten of biedingen aanpast. Er verandert pas iets in je account als je het zelf doorvoert.

Dit zijn modellen op basis van gegevens van Google. Ze zijn nuttig als startpunt, maar houden geen rekening met je eigen capaciteit, prijzen of concurrent die net een actie start.

Veelgemaakte fouten

  • Te optimistisch. Een prognose die vooral laat zien wat je hoopt, helpt niet bij plannen.
  • Geen aannames opschrijven. Dan weet je achteraf niet waarom het anders liep.
  • Eenmalig maken. Een prognose die je niet bijstelt, is na twee maanden achterhaald.
  • Seizoen negeren. Een januari vergelijken met een drukke maand geeft een vertekend beeld.
  • Prognose als doel gebruiken. Een team dat de prognose moet halen, gaat die naar beneden bijstellen.

Een prognose is een vast onderdeel van een goed marketingplan en helpt bij het bepalen van je marketingbudget.

Veelgestelde vragen

Wat is een prognose?

Een prognose is een onderbouwde verwachting van wat er in de toekomst gebeurt, op basis van cijfers uit het verleden en aannames over wat er verandert. In bedrijven gaat het vaak om omzet, verkopen of leads.

Wat is het verschil tussen een prognose en een begroting?

Een prognose voorspelt wat er waarschijnlijk gebeurt. Een begroting legt vast wat je mag uitgeven en wat het moet opleveren. De prognose is vaak de basis voor de begroting.

Wat is een forecast?

Forecast is het Engelse woord voor een prognose. In bedrijven en marketing betekent het hetzelfde: een onderbouwde verwachting van toekomstige cijfers.

Hoe nauwkeurig is een prognose?

Dat hangt af van je data en van hoe stabiel je markt is. Werk daarom met scenario’s en vergelijk de prognose elke maand met de echte cijfers.

Kun je een prognose maken zonder historische cijfers?

Ja, met een trechterberekening op basis van aannames, zoals verwacht bezoek, conversieratio en orderwaarde. Houd de onzekerheid dan groot en stel bij zodra je eigen cijfers hebt.

Weten wat je marketing gaat opleveren?
We maken een realistische inschatting van bezoekers, aanvragen en omzet, en laten zien waar de grootste kansen zitten.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie

SEO scan

SEO scan

SEO scan