Paarse krokodil: wat betekent het en heb jij er een?

Een paarse krokodil is een situatie waarin regels en formulieren belangrijker worden gevonden dan het gewone, voor de hand liggende antwoord voor de klant. De term komt uit een tv-reclame van verzekeraar OHRA uit 2004 en staat in Nederland sindsdien symbool voor onnodige bureaucratie. Ook bedrijven die zichzelf klantvriendelijk vinden, hebben er vaak een paar zonder het te weten.

Door Ronald van den Berg, oprichter van GetForward.

Waar komt de paarse krokodil vandaan?

In de reclame komen een moeder en haar dochtertje bij de balie van een zwembad. Het meisje is haar opblaasbare paarse krokodil vergeten. De medewerker geeft de moeder een dubbelzijdig formulier dat ze moet invullen en de volgende dag moet inleveren. Ondertussen staat de krokodil gewoon in de hoek achter de balie. Als de moeder dat zegt, geeft de medewerker toe dat hij daar staat, maar hij geeft hem niet mee. Regels zijn regels.

De boodschap van OHRA was dat het bij hen zonder rompslomp gaat. De reclame sloeg zo aan dat “paarse krokodil” een gewone uitdrukking werd. In 2006 kreeg zelfs een wetsvoorstel om overbodige regels te schrappen de officiële korte naam “Wijzigingsplan Paarse krokodil”.

Wat is een paarse krokodil precies?

Je spreekt van een paarse krokodil als drie dingen samenkomen:

  1. De oplossing ligt voor de hand. Iedereen ziet wat er moet gebeuren.
  2. Een regel of systeem staat in de weg. Een formulier, een procedure, een verplicht veld.
  3. Niemand voelt zich vrij om af te wijken. De medewerker kan het wel, maar mag het niet of durft het niet.

Het verschil met gewone regels: een regel is nuttig als die de klant of het bedrijf beschermt. Een paarse krokodil beschermt niemand. Hij kost de klant tijd en het bedrijf goodwill.

Paarse krokodillen in marketing en verkoop

Bij overheid en grote organisaties denk je er snel aan. Maar in het mkb zitten ze ook, vaak online. Een paar herkenbare voorbeelden:

Paarse krokodilWat de klant ervaartSimpeler alternatief
Offerteformulier met 14 verplichte velden“Ik wil alleen een prijsindicatie”Vraag naam, contact en vraag; de rest in het gesprek
Verplicht account aanmaken om te bestellenAfhaken bij de kassaBestellen als gast mogelijk maken
Retour alleen via een mail naar de klantenserviceWachten op antwoord voor iets simpelsRetourformulier of label direct in de bevestigingsmail
“Bel tijdens kantooruren” als enige contactoptieKlant zoekt een concurrent die wel apptWhatsApp of een contactformulier ernaast
Klant moet zijn klantnummer opzoeken voordat je helptIrritatie, terwijl je hem kunt vinden op naamZoek het zelf op
Kortingscode werkt alleen na inloggenCode lijkt kapotCode ook voor gasten laten werken

Op een website kost een paarse krokodil direct geld. Elk extra veld of elke extra stap is een moment waarop een bezoeker kan afhaken. Hoe je dat meet, lees je in onze CRO-analyse.

Zo spoor je je eigen paarse krokodillen op

  1. Doe het zelf als klant. Vraag een offerte aan, bestel iets, stuur iets retour en bel je eigen nummer. Noteer elke stap waarbij je denkt: waarom moet dit?
  2. Vraag je medewerkers. Zij weten welke regels ze dagelijks moeten uitleggen of omzeilen. “Waar zeg je het vaakst sorry voor?” is een goede vraag.
  3. Lees klachten en reviews. Woorden als “omslachtig”, “ingewikkeld” of “van het kastje naar de muur” wijzen er vaak op. Een korte enquête zoals NPS met een open vraag helpt ook.
  4. Kijk naar je cijfers. Waar haken bezoekers af in je formulier of kassa? Een tool als Hotjar laat zien waar mensen blijven hangen.
  5. Vraag bij elke regel: wie beschermt die? Kun je die vraag niet beantwoorden, schrap de regel of maak hem optioneel.
  6. Geef medewerkers ruimte. Spreek af wanneer iemand zelf mag beslissen, bijvoorbeeld een retour tot een bepaald bedrag zonder overleg.

Een volledig beeld van alle contactmomenten krijg je als je je customer journey uittekent. De paarse krokodillen zitten vaak precies op de overgang tussen twee afdelingen of systemen.

Voorbeeld

Stel: een installatiebedrijf in Apeldoorn krijgt via de website weinig aanvragen voor een warmtepomp. Het formulier vraagt naar bouwjaar, oppervlakte, huidige installatie, energielabel en een foto van de meterkast. Allemaal nuttig voor de monteur, maar een bezoeker die nog oriënteert, heeft die gegevens niet bij de hand.

Het bedrijf maakt alleen naam, telefoon, postcode en één open vraag verplicht. De technische vragen stelt de adviseur in het eerste telefoongesprek. Het aantal aanvragen gaat omhoog, en de adviseur merkt dat hij in dat gesprek meteen een band opbouwt. De informatie kwam er alsnog, alleen op een moment dat het de klant beter uitkwam.

Wanneer is een regel geen paarse krokodil?

Niet elke drempel is overbodig. Identiteitscontrole bij een bank, een handtekening bij een contract of een leeftijdscheck bij alcohol beschermen de klant of zijn wettelijk verplicht. Ook een paar extra vragen kunnen goed zijn als je daarmee beter helpt of sneller een prijs kunt geven. De vraag is steeds: helpt deze stap de klant, of alleen ons interne systeem?

Veelgestelde vragen

Wat is een paarse krokodil?

Een paarse krokodil is een situatie waarin regels en procedures een voor de hand liggende oplossing voor de klant in de weg staan. De term staat in Nederland symbool voor onnodige bureaucratie.

Waar komt de term paarse krokodil vandaan?

Uit een tv-reclame van verzekeraar OHRA uit 2004. Daarin moet een moeder een formulier invullen om een opblaaskrokodil terug te krijgen die gewoon achter de balie van het zwembad staat.

Is een paarse krokodil alleen iets van de overheid?

Nee. Ook bedrijven hebben ze, bijvoorbeeld een verplicht account om te bestellen of een offerteformulier met veel verplichte velden.

Hoe herken je een paarse krokodil in je eigen bedrijf?

Doorloop je eigen processen als klant, vraag medewerkers welke regels ze vaak moeten uitleggen en lees klachten en reviews. Kun je niet uitleggen wie een regel beschermt, dan is het waarschijnlijk een paarse krokodil.

Wat kost een paarse krokodil een bedrijf?

Vooral klanten die afhaken en goodwill. Online zie je het terug in minder aanvragen en bestellingen, offline in klachten en klanten die naar een concurrent gaan.

Waar haken jouw klanten af?
We lopen samen je klantreis en website door en laten zien welke drempels je kunt schrappen.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie

SEO scan

SEO scan

SEO scan