Wat is een marktpositie? Betekenis, soorten en zo bepaal je hem

Je marktpositie is de plek die je bedrijf inneemt in de markt ten opzichte van concurrenten, gemeten in hoe groot, hoe bekend en hoe onderscheidend je bent. Ben je de grootste speler, de uitdager, een volger of een specialist in een niche? Wie zijn marktpositie kent, kiest makkelijker welke strategie bij hem past.

Door Ronald van den Berg, oprichter bij GetForward.

Marktpositie en positionering: het verschil

De twee woorden lijken op elkaar, maar betekenen iets anders:

BegripVraagWaar het over gaat
MarktpositieWaar sta je nu?Je feitelijke plek: marktaandeel, bekendheid, prijsniveau, aantal klanten
PositioneringHoe wil je gezien worden?De keuze voor waar je om bekend wilt staan en hoe je je onderscheidt

Je marktpositie is dus het vertrekpunt, je positionering de richting. Een bakker met één winkel kan zich positioneren als “de beste zuurdesembakker van de stad” terwijl zijn marktpositie die van een kleine speler is.

De vier soorten marktposities

De marketingtheorie, onder andere van Philip Kotler, onderscheidt vier rollen:

PositieKenmerkTypische strategie
MarktleiderGrootste marktaandeel, bepaalt vaak prijzen en standaardenPositie verdedigen, de markt laten groeien, vernieuwen voordat een ander het doet
UitdagerGroot, maar niet de grootste, en wil de leider inhalenGericht aanvallen op een zwakke plek van de leider, zoals service of prijs
VolgerVolgt de leider, zonder grote eigen vernieuwingEfficiënt werken, scherp geprijsd, risico’s vermijden
NichespelerKlein, maar sterk in een specifieke doelgroep of specialismeSpecialiseren, dichtbij de klant staan, expertise uitdragen

De meeste mkb-bedrijven zijn op landelijk niveau nichespeler of volger. Maar een markt kun je ook lokaal of per specialisme bekijken. Een installatiebedrijf kan in zijn eigen gemeente prima marktleider zijn.

Zo bepaal je je marktpositie in 5 stappen

  1. Baken je markt af. Bepaal welke klanten, welk product en welk gebied je bedoelt. “Kozijnen” is te breed, “kunststof kozijnen voor particulieren in de regio Arnhem” werkt.
  2. Breng je concurrenten in kaart. Wie bieden hetzelfde aan dezelfde klanten? Een concurrentieanalyse helpt je daarbij.
  3. Schat je marktaandeel. Zie de rekenregel hieronder. Exacte cijfers zijn er voor kleine markten zelden, een goede schatting is genoeg.
  4. Teken een positioneringskaart. Zet twee kenmerken die voor klanten belangrijk zijn op een assenkruis, bijvoorbeeld prijs en specialisatie. Plaats jezelf en je concurrenten erop.
  5. Toets het bij klanten. Vraag waarom ze voor jou kozen en wie ze nog meer overwogen. Meer methoden staan in marktonderzoek doen.

Marktaandeel berekenen

Marktaandeel (%) = jouw omzet in de markt ÷ totale omzet in de markt × 100

Stel: in jouw regio wordt jaarlijks naar schatting 4 miljoen euro aan dakkapellen verkocht en jij zet er 600.000 euro om. Dan is je marktaandeel 15 procent. Weet je de totale marktomzet niet, schat dan op basis van het aantal opdrachten, het aantal concurrenten en branchecijfers van een brancheorganisatie of het CBS.

Online kun je ook kijken naar je aandeel in de zoekresultaten: op hoeveel van de belangrijke zoekwoorden in je markt sta je bovenaan, vergeleken met je concurrenten? Dat zegt niet alles over je omzet, maar wel veel over je zichtbaarheid.

Je marktpositie versterken

  • Als nichespeler: ga dieper, niet breder. Word de bekendste specialist voor één doelgroep of één probleem. Maak dat zichtbaar in je website, je content en je USP.
  • Als volger: zoek een punt waarop je beter kunt zijn dan de rest, zoals snelheid of service, zodat je niet alleen op prijs concurreert.
  • Als uitdager: kies één terrein waar de leider zwak is en wees daar overtuigend beter.
  • Als marktleider: blijf zichtbaar en blijf vernieuwen. Leiders verliezen hun positie zelden in één keer, maar wel als ze stil blijven staan.

Een SWOT-analyse helpt om je sterke punten te koppelen aan de kansen in je markt.

Voorbeeld

Stel: een fietsenmaker in Deventer verkoopt en repareert alle soorten fietsen. Er zijn vier concurrenten in de stad, waaronder een grote keten. Op een positioneringskaart met prijs en specialisatie staat hij precies in het midden, net als twee anderen. Hij is een volger zonder duidelijk onderscheid. Hij besluit zich toe te leggen op e-bikes en bakfietsen voor gezinnen, met een haal- en brengservice. Binnen die niche is hij in zijn stad de bekendste speler geworden, en hij hoeft minder op prijs te concurreren met de keten.

Veelgestelde vragen

Wat is een marktpositie?

De plek die je bedrijf inneemt in de markt ten opzichte van concurrenten, bijvoorbeeld als marktleider, uitdager, volger of nichespeler. Je meet het onder andere aan je marktaandeel, bekendheid en prijsniveau.

Wat is het verschil tussen marktpositie en positionering?

Je marktpositie is waar je nu feitelijk staat in de markt. Positionering is de bewuste keuze hoe je gezien wilt worden en waarmee je je onderscheidt.

Hoe bepaal je je marktpositie?

Baken je markt af, breng je concurrenten in kaart, schat je marktaandeel en zet jezelf met je concurrenten op een positioneringskaart. Toets het daarna bij je klanten.

Hoe bereken je marktaandeel?

Deel je eigen omzet in de markt door de totale omzet in die markt en vermenigvuldig met honderd. Voor kleine markten werk je meestal met een onderbouwde schatting.

Kan een klein bedrijf marktleider zijn?

Ja, als je de markt klein genoeg afbakent. In een eigen regio of een specifieke niche kan een klein bedrijf de grootste en bekendste speler zijn.

Weten waar je staat en waar je kunt winnen?
We brengen je markt en concurrenten in kaart en maken een plan dat past bij jouw positie.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie

SEO scan

SEO scan

SEO scan