Detailhandel is de verkoop van producten aan consumenten, in kleine hoeveelheden en voor eigen gebruik. De bakker, de bouwmarkt, de kledingwinkel en de webshop die aan particulieren verkoopt: het is allemaal detailhandel. Hieronder lees je waar de detailhandel in de handelsketen zit, hoe hij verschilt van de groothandel en welke vormen en regels er zijn.
Door Ronald van den Berg, oprichter bij GetForward.
De betekenis van detailhandel
Het woord komt van het Franse en détail: in stukjes. Een detaillist koopt grote partijen in en verkoopt ze per stuk of in kleine hoeveelheden door aan de eindgebruiker. De Engelse term is retail. In het Nederlands worden de twee woorden vaak door elkaar gebruikt. Wil je weten hoe het begrip retail in het bedrijfsleven gebruikt wordt, lees dan wat is retail.
Kenmerken van detailhandel:
- De klant is een consument, geen bedrijf dat de producten weer doorverkoopt.
- Kleine aantallen per aankoop.
- Prijzen inclusief btw, omdat consumenten de btw niet terugvragen.
- Service en beleving spelen een grote rol: advies, uitstraling, bezorging en retourneren.
De plek in de handelsketen
Producten gaan meestal langs een vaste route:
| Schakel | Wat doet hij? | Klant |
|---|---|---|
| Producent of fabrikant | Maakt het product | Groothandel of detaillist |
| Groothandel | Koopt in grote partijen in, slaat op, verdeelt | Detaillisten, horeca, bedrijven |
| Detailhandel | Verkoopt per stuk aan de eindgebruiker | Consumenten |
Die keten wordt steeds korter. Merken verkopen zelf via een eigen webshop aan consumenten, en detaillisten kopen soms direct bij de fabriek in. Bij dropshipping heeft de detaillist zelfs geen voorraad: de leverancier verstuurt het product rechtstreeks naar de klant.
Detailhandel en groothandel: het verschil
| Detailhandel | Groothandel | |
|---|---|---|
| Klanten | Consumenten | Bedrijven |
| Hoeveelheden | Per stuk of klein | Grote partijen |
| Prijzen | Inclusief btw | Meestal exclusief btw |
| Locatie | Winkelstraat, centrum, online | Bedrijventerrein, vaak alleen voor zakelijke pashouders |
| Marketing | Breed bereik, merk, beleving | Relaties, assortiment, levering |
Er zijn ook mengvormen. Een bouwmarkt verkoopt aan particulieren en aan aannemers, en een groothandel kan een webshop hebben waar ook consumenten bestellen.
Vormen van detailhandel
- Winkels met een vaste locatie: speciaalzaken, supermarkten, warenhuizen, filiaalbedrijven en franchiseformules.
- Ambulante handel: verkoop op markten en vanuit een kraam of verkoopwagen.
- Online detailhandel: webshops die aan consumenten verkopen. Lees meer in wat is een webshop.
- Verkoop via online marktplaatsen zoals bol en Amazon, waar de detaillist het platform van een ander gebruikt.
- Direct verkopen: aan huis, via thuisfeesten of via abonnementen.
De meeste detaillisten combineren inmiddels een fysieke winkel met online verkoop. Hoe je die kanalen laat samenwerken, lees je in omnichannel.
Regels voor de detailhandel in Nederland
Een paar regels die specifiek de detailhandel raken:
- Winkeltijden. Volgens de Winkeltijdenwet zijn winkels gesloten op zondag en feestdagen en voor 6.00 uur en na 22.00 uur. De gemeente bepaalt of winkels op zondag open mogen en kan ontheffing geven. Kijk dus in de verordening van je eigen gemeente.
- Prijsaanduiding. Consumenten moeten de prijs inclusief btw zien.
- Consumentenrecht. Kopers hebben recht op een deugdelijk product en bij online aankopen geldt het herroepingsrecht van 14 dagen.
- Inschrijving. Bij de KVK schrijf je je in met een SBI-code die bij je activiteit past. De detailhandel valt onder SBI-hoofdgroep 47.
Voorbeeld: een speciaalzaak die online sterker wordt
Stel: een fietsenwinkel in Amersfoort verkoopt al twintig jaar vooral aan buurtbewoners. Klanten oriënteren zich steeds vaker online voordat ze langskomen. De winkel zorgt daarom eerst voor een compleet Google Bedrijfsprofiel met openingstijden, foto’s en reviews. Daarna zet hij het assortiment met voorraadstatus online, zodat mensen zien dat een e-bike direct op te halen is. Met lokaal online adverteren bereikt hij mensen in de regio die zoeken naar een fietsenwinkel. De verkoop blijft grotendeels in de winkel, maar de klant begint online.
Wat betekent dit voor je marketing?
Voor een detaillist draait marketing om twee vragen: weet de klant dat je bestaat, en kiest hij jou boven een webshop die morgen levert? Daarbij helpen:
- Lokale vindbaarheid voor zoekopdrachten als “fietsenwinkel bij mij in de buurt”.
- Een eerlijk beeld van je assortiment en voorraad online.
- Redenen om naar de winkel te komen: advies, passen, reparatie, direct meenemen.
- Klantbinding via e-mail, een spaarprogramma of een vaste klantenkaart.
Veelgestelde vragen
Wat is detailhandel in het kort?
Detailhandel is het verkopen van producten in kleine hoeveelheden aan consumenten voor eigen gebruik, in een winkel, op de markt of online.
Wat is het verschil tussen detailhandel en groothandel?
De groothandel verkoopt grote partijen aan bedrijven, meestal exclusief btw. De detailhandel verkoopt per stuk aan consumenten, inclusief btw.
Is een webshop ook detailhandel?
Ja. Een webshop die aan consumenten verkoopt, hoort bij de detailhandel. Verkoopt de webshop alleen aan bedrijven, dan is het eerder groothandel of B2B-handel.
Wat is het verschil tussen detailhandel en retail?
Inhoudelijk niets: retail is het Engelse woord voor detailhandel. In de praktijk wordt retail vaker gebruikt in vacatures, vakbladen en marketingtermen zoals retail media.
Wat is een detaillist?
Een detaillist is een ondernemer of bedrijf in de detailhandel. Hij koopt producten in bij een producent of groothandel en verkoopt ze door aan consumenten.
Meer klanten in je winkel en webshop?
We maken een online marketingplan dat past bij hoe jouw klanten zoeken en kopen.
Plan een kennismaking → · Online marketing strategie