WCAG-richtlijnen uitgelegd: wat moet jouw website kunnen?

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) is de internationale standaard voor toegankelijke websites: een lijst met eisen waaraan een site moet voldoen zodat ook mensen met een visuele, motorische, auditieve of cognitieve beperking hem kunnen gebruiken. In Europa geldt niveau AA als de norm. Voor overheden is dat al jaren verplicht en sinds de European Accessibility Act ook voor een deel van de bedrijven, zoals veel webshops.

Wat zijn de WCAG-richtlijnen?

De WCAG-richtlijnen worden opgesteld door het W3C, de internationale organisatie die webstandaarden maakt. Ze beschrijven niet hoe je website eruit moet zien, maar waar hij aan moet voldoen. Elke eis heet een succescriterium en is toetsbaar: je site voldoet wel of niet.

Alle eisen zijn ingedeeld onder vier principes. Een toegankelijke website is:

1. Waarneembaar: iedereen kan de inhoud zien of horen. Denk aan alt-teksten bij afbeeldingen, ondertiteling bij video’s en voldoende kleurcontrast.
2. Bedienbaar: alles werkt ook zonder muis, bijvoorbeeld met het toetsenbord of spraakbesturing. Knoppen zijn groot genoeg en er is genoeg tijd om iets in te vullen.
3. Begrijpelijk: teksten zijn helder, formulieren geven duidelijke foutmeldingen en de navigatie werkt overal hetzelfde.
4. Robuust: de code is zo opgebouwd dat hulpmiddelen zoals schermlezers de pagina goed kunnen uitlezen.

De niveaus A, AA en AAA

Elke eis heeft een niveau. Hoe hoger het niveau, hoe strenger.

Niveau	Wat betekent het?	Voorbeeld
A	Basis. Zonder deze eisen is je site voor sommige mensen onbruikbaar	Afbeeldingen hebben een tekstalternatief
AA	De gangbare norm in wet- en regelgeving	Voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond
AAA	Hoogste niveau, voor specifieke doelgroepen	Gebarentaal bij video’s

Als iemand zegt dat een website “WCAG-proof” moet zijn, bedoelt hij vrijwel altijd: voldoen aan niveau A en AA. Volgens Digitoegankelijk van de Rijksoverheid gaat het bij WCAG 2.1 om 50 eisen samen.

WCAG 2.1 of WCAG 2.2?

WCAG 2.2 is de nieuwste versie. Hij bouwt voort op 2.1: bijna alle eisen zijn hetzelfde, er zijn een paar nieuwe bijgekomen en één verouderde eis is vervallen. De nieuwe eisen gaan vooral over:

• Zichtbare focus: als je met het toetsenbord door een pagina gaat, mag het element waar je op staat niet verstopt raken achter bijvoorbeeld een vaste balk of cookiebanner.
• Grootte van klikdoelen: knoppen en links moeten groot genoeg zijn of genoeg ruimte om zich heen hebben.
• Slepen: wat je met slepen kunt doen, moet ook met een simpele klik kunnen.
• Toegankelijk inloggen: je mag niet verplicht een puzzel of geheugentest laten oplossen om in te loggen, en wachtwoordmanagers moeten werken.
• Geen dubbele invoer: gegevens die iemand al heeft ingevuld, hoeft hij niet opnieuw te typen.

De Europese norm EN 301 549, waar de wetgeving naar verwijst, gaat nog uit van WCAG 2.1. Een nieuwe versie die naar WCAG 2.2 verwijst wordt rond eind 2026 verwacht. Ons advies: bouw nieuwe websites meteen volgens 2.2. Dan voldoe je automatisch ook aan 2.1.

Is WCAG verplicht voor jouw website?

Dat hangt af van wie je bent en wat je verkoopt.

• Overheden en semi-overheid: ja, al jaren, op niveau A en AA.
• Bedrijven onder de European Accessibility Act: sinds 28 juni 2025 moeten onder meer webshops en andere online diensten aan consumenten toegankelijk zijn. In de praktijk betekent dat: voldoen aan de norm die aansluit bij WCAG AA.
• Micro-ondernemingen: bedrijven met minder dan 10 medewerkers en een beperkte jaaromzet of balanstotaal zijn voor diensten vrijgesteld.
• Zakelijke dienstverlening (B2B) en informatieve sites: vaak niet wettelijk verplicht, maar wel verstandig.

Precies uitzoeken of de wet voor jou geldt? Dat behandelen we uitgebreid in onze blog over de European Accessibility Act.

Ook zonder verplichting: waarom toegankelijkheid loont

• Een flink deel van de bevolking heeft een beperking, en daarnaast zijn er ouderen, mensen met een gebroken arm of iemand die in de zon op zijn telefoon kijkt.
• Veel toegankelijkheidseisen overlappen met SEO: duidelijke koppen, alt-teksten, nette code en goede linkteksten helpen ook Google je site te begrijpen.
• Duidelijke formulieren en goed leesbare knoppen leveren vaak meer aanvragen en verkopen op.

WCAG checker: zo controleer je je website

Geen enkele automatische WCAG checker vindt alle problemen. Gratis scanners vangen een deel van de fouten, zoals ontbrekende alt-teksten of te weinig contrast. Andere dingen moet je zelf testen. Een praktische aanpak:

1. Draai een automatische scan. Gebruik een gratis browserextensie of de toegankelijkheidscheck in Lighthouse (zit in Google Chrome bij de ontwikkelaarstools). Los de gevonden fouten op.
2. Test met alleen je toetsenbord. Ga met Tab door je homepage, een productpagina en het afrekenproces. Zie je steeds waar je bent? Kun je alles bereiken en bedienen?
3. Zoom in tot 200 procent. Blijft alles leesbaar zonder dat je horizontaal moet scrollen?
4. Check je formulieren. Heeft elk veld een label? Wordt duidelijk wat er misgaat bij een fout?
5. Probeer een schermlezer. Op Mac en iPhone zit VoiceOver ingebouwd, op Windows Verteller. Luister hoe je pagina wordt voorgelezen.
6. Laat een audit doen als je verplicht bent te voldoen of zekerheid wilt. Een deskundige toetst alle eisen en geeft een rapport.

Veelvoorkomende fouten op mkb-websites

• Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond.
• Afbeeldingen en knoppen zonder tekstalternatief.
• Formuliervelden met alleen een placeholdertekst in plaats van een label.
• Linkteksten als “klik hier” of “lees meer” zonder context.
• Een cookiebanner of chatwidget die niet met het toetsenbord te sluiten is. Hoe je een cookiebanner goed inricht, lees je in een aparte blog.
• Video’s zonder ondertiteling.
• Koppen die alleen groot en vet zijn gemaakt, zonder echte kopstructuur.

Praktijkvoorbeeld: een webshop in tuinartikelen

Een webshop met tien medewerkers valt onder de European Accessibility Act. De eigenaar draait een gratis scan en vindt tientallen meldingen, vooral over contrast en ontbrekende alt-teksten. Die lost hij in een week op in zijn CMS.

Daarna test hij het afrekenen met alleen het toetsenbord. Hij loopt vast: de keuze voor het bezorgmoment werkt alleen met de muis en de cookiebanner is niet te sluiten. Dat ligt aan het thema en een plug-in, dus daar schakelt hij een ontwikkelaar voor in. Tot slot zet hij een toegankelijkheidsverklaring op zijn site waarin staat wat er is gedaan en waar mensen terechtkunnen als iets niet werkt.

Zelf doen of uitbesteden?

Veel kun je zelf: alt-teksten schrijven, contrast aanpassen, duidelijke linkteksten en koppen gebruiken en ondertiteling toevoegen. Dat is vooral redactiewerk en zit in elk normaal CMS.

Uitbesteden is verstandig bij problemen in het thema of de code (toetsenbordbediening, focus, formulieren), als je wettelijk moet voldoen en zekerheid wilt via een audit, of als je toch een nieuwe website laat bouwen. In dat laatste geval is toegankelijkheid vanaf het ontwerp meenemen veel goedkoper dan achteraf repareren.

Tot slot

WCAG klinkt technisch, maar draait om iets eenvoudigs: een website die iedereen kan gebruiken. Begin met een scan en een toetsenbordtest, los de grootste problemen op en neem toegankelijkheid mee bij elke aanpassing. Toe aan een nieuwe site die vanaf de basis toegankelijk is? Bekijk dan onze pagina over een website laten maken.

Veelgestelde vragen