Een goed WordPress thema is snel, wordt actief onderhouden, werkt met de standaard blokeditor en laat je de huisstijl aanpassen zonder te programmeren. Voor de meeste ondernemers is een licht thema als GeneratePress, Kadence, Astra of Blocksy een veilige keuze. Hieronder lees je waar je op let, wat het verschil is tussen gratis en premium, en welke thema’s bij welke situatie passen.
Wat is een WordPress thema precies?
Een thema (Engels: theme) is het jasje van je WordPress-site. Het bepaalt de opmaak: lettertypes, kleuren, de header en footer, de breedte van je pagina’s en hoe blogberichten worden getoond. Je teksten, pagina’s en producten staan los van het thema in de database. Wissel je van thema, dan blijft je inhoud dus bestaan, alleen de presentatie verandert.
Je hoort ook vaak het woord WordPress templates. Daarmee bedoelen mensen meestal hetzelfde, of een kant-en-klaar ontwerp voor een losse pagina binnen een thema. In WordPress zelf is een template een sjabloon voor een type pagina, bijvoorbeeld het sjabloon voor een enkel blogbericht of voor je 404-pagina.
Blokthema of klassiek thema
Er zijn tegenwoordig twee soorten thema’s:
- Blokthema’s (block themes) werken volledig met de site-editor van WordPress. Je past header, footer en sjablonen aan met dezelfde blokken als in je pagina’s. De standaardthema’s van WordPress zelf zijn blokthema’s.
- Klassieke thema’s werken met de Customizer (Weergave, Customizer) en hebben vaak een eigen instellingenpaneel. Veel populaire thema’s zijn klassiek of hybride: ze ondersteunen de blokeditor voor inhoud, maar regelen de opmaak via hun eigen opties.
Voor een nieuwe, eenvoudige site is een blokthema een logische keuze, omdat je dan niet afhankelijk bent van een extra systeem. Werk je al met een page builder zoals Elementor, dan kies je een licht thema dat juist daarvoor gemaakt is. Meer over die afweging lees je in Elementor, Divi of Gutenberg: welke page builder kies je?
Waar let je op bij het kiezen van een WordPress thema?
De meeste mensen kiezen een thema op de demo. Logisch, maar een demo is een etalage met professionele foto’s en teksten. Kijk daarom vooral naar wat er onder de motorkap zit.
1. Snelheid en lichtgewicht code
Een thema dat bij elke pagina veel scripts en stijlbestanden laadt, maakt je site traag. Dat merk je in de gebruikservaring en in Google. Test de demo van een thema in PageSpeed Insights en kijk naar de laadtijd op mobiel. Een kaal thema zonder demo-inhoud hoort ruim onder de grens van wat Google als goed beschouwt te blijven. Lees ook Website sneller maken: 12 oplossingen voor een trage site.
2. Onderhoud en updates
Kijk in de officiële themabibliotheek op wordpress.org wanneer het thema voor het laatst is bijgewerkt en met welke WordPress-versie het getest is. Een thema dat al een jaar geen update heeft gehad, is een risico voor veiligheid en compatibiliteit. Bij premium thema’s zie je dit in de changelog op de site van de maker.
3. Werkt het met de blokeditor
Een thema dat de standaard blokeditor goed ondersteunt, houdt je flexibel. Je kunt later van thema wisselen zonder al je pagina’s opnieuw te bouwen. Thema’s die alles via eigen shortcodes of een ingebouwde builder regelen, laten bij een overstap vaak een rommel achter.
4. Aanpasbaarheid zonder code
Kun je zelf je kleuren, lettertypes, logo en menu instellen? Kun je de header op mobiel anders laten zien dan op desktop? Goede thema’s bieden dit allemaal via instellingen, zonder dat je CSS hoeft te schrijven.
5. Responsive en toegankelijk
Elk serieus thema is responsive, dus het past zich aan op mobiel en tablet. Kijk wel hoe het menu en de knoppen er op een telefoon uitzien. Thema’s met het label accessibility-ready in de bibliotheek letten extra op toetsenbordbediening en contrast.
6. Ondersteuning voor WooCommerce
Wil je nu of later producten verkopen, kies dan een thema dat WooCommerce goed ondersteunt. Productpagina’s, winkelwagen en afrekenen moeten er netjes uitzien zonder extra plugins.
7. Documentatie en support
Bij een gratis thema krijg je meestal hulp via een forum. Bij een premium licentie hoort vaak een jaar support en updates. Controleer of er een kennisbank is met duidelijke uitleg, want daar heb je als zelfstandige het meeste aan.
Gratis of premium WordPress themes?
Gratis thema’s uit de officiële bibliotheek op wordpress.org zijn gecontroleerd op een aantal basisregels en veilig te installeren. Veel bekende thema’s hebben een gratis versie met een betaalde uitbreiding. Voor een eenvoudige site met een paar pagina’s en een blog is de gratis versie vaak genoeg.
Een premium versie geeft je meestal extra headeropties, meer kleur- en lettertypebediening, extra WooCommerce-functies en een kant-en-klare startsite. Handig, maar niet nodig om te beginnen.
| Gratis (wordpress.org) | Premium | |
|---|---|---|
| Veiligheid | Gecontroleerd bij plaatsing in de bibliotheek | Afhankelijk van de maker, koop alleen bij de officiële site |
| Functies | Basisopmaak, vaak voldoende | Meer opties, startsites, uitgebreidere webshopfuncties |
| Support | Forum | Ticket of e-mail, zolang de licentie loopt |
| Updates | Via het dashboard | Via licentiesleutel, stopt vaak als je niet verlengt |
Pas op met free WordPress templates van onbekende sites
Zoek je op free wordpress templates, dan kom je ook sites tegen die betaalde thema’s gratis aanbieden. Dat zijn vaak illegale kopieën, en daar zit regelmatig kwaadaardige code in die spam-links plaatst of je site overneemt. Download thema’s daarom alleen via wordpress.org of de officiële site van de maker. Meer tips over veiligheid lees je in WordPress beveiligen (en wat te doen als je site gehackt is).
Welke WordPress themes zijn goed?
Er zijn duizenden thema’s, maar een klein groepje wordt door veel webbouwers gebruikt omdat ze licht, flexibel en goed onderhouden zijn. Alle thema’s hieronder hebben een gratis versie in de officiële bibliotheek.
| Thema | Sterk in | Past bij |
|---|---|---|
| Standaardthema van WordPress | Volledig blokthema, geen extra’s | Wie zo puur mogelijk met de site-editor wil werken |
| GeneratePress | Zeer lichte code, stabiel | Snelle zakelijke sites en blogs |
| Kadence | Veel opties gratis, goede header-builder | Ondernemers die zelf veel willen instellen |
| Astra | Veel startsites, goede WooCommerce-ondersteuning | Snel starten met een kant-en-klaar ontwerp |
| Blocksy | Modern, sterk in combinatie met blokken | Wie met de blokeditor een verzorgde site wil bouwen |
| Hello Elementor | Bijna leeg, alles via Elementor | Sites die volledig in Elementor gebouwd worden |
Divi en Avada zijn ook bekend. Dat zijn alles-in-een thema’s met een eigen builder. Ze bieden veel mogelijkheden, maar je raakt er aan vast: overstappen naar een ander thema betekent vaak dat je de hele site opnieuw moet opbouwen.
Thema’s om liever te laten liggen
- Thema’s die bij installatie tien of meer plugins verplicht willen installeren.
- Thema’s met een eigen slider, portfolio-systeem en paginabouwer ingebouwd. Die functies verdwijnen als je wisselt.
- Thema’s zonder updates in het afgelopen half jaar.
- Thema’s van een marktplaats zonder duidelijke maker en zonder documentatie.
Zo kies en installeer je een thema in 5 stappen
- Bepaal wat je site moet doen. Alleen informatie en contact, een blog, of ook een webshop? Dat bepaalt of je WooCommerce-ondersteuning nodig hebt.
- Kies twee of drie kandidaten. Gebruik de criteria hierboven en test de demo’s op je telefoon.
- Probeer het eerst op een testomgeving. Veel hostingpartijen bieden een staging-omgeving. Zo zie je hoe je bestaande pagina’s eruitzien voordat bezoekers het merken.
- Installeer via Weergave, Thema’s, Nieuw thema. Zoek de naam op en klik op installeren en activeren.
- Gebruik een child theme als je code aanpast. Een child theme is een klein thema dat de opmaak van het hoofdthema overneemt. Jouw aanpassingen blijven dan bewaard als het hoofdthema een update krijgt.
Begin je helemaal opnieuw, dan helpt WordPress website maken: complete handleiding voor beginners je door de rest van de opbouw.
Praktijkvoorbeeld: een fysiotherapeut wisselt van thema
Een fysiotherapiepraktijk in een middelgrote stad had een premium alles-in-een thema uit een themamarktplaats, jaren geleden gekocht. De licentie was verlopen, het thema kreeg geen updates meer en de site laadde op mobiel traag. Bij elke WordPress-update was het spannend of de site nog werkte.
De praktijk koos voor een licht thema met goede blokeditor-ondersteuning. Omdat de oude pagina’s vol stonden met shortcodes van het oude thema, moesten ze opnieuw worden opgebouwd. Dat kostte een paar dagen werk, maar daarna was de site sneller en kon de eigenaar zelf teksten en openingstijden aanpassen. De les: kies een thema dat je niet vastzet, zodat een volgende wissel geen verbouwing wordt.
Zelf kiezen of laten doen?
Zelf doen is prima als je een nieuwe site opzet met een paar pagina’s, een van de lichte thema’s hierboven kiest en tijd hebt om met instellingen te spelen. De lijst met criteria in deze blog is dan genoeg houvast.
Uitbesteden is verstandig als je bestaande site van thema moet wisselen, als er een webshop aan hangt of als je site belangrijke posities in Google heeft. Een themawissel raakt dan je opmaak, snelheid en soms je SEO. Ook als je een eigen ontwerp in je huisstijl wilt, ben je met een webbouwer vaak sneller klaar dan met eindeloos schuiven aan demo-instellingen. Houd daarna rekening met onderhoud: zie Website onderhoud: wat moet je doen en wat kost het?
Tot slot
Kies een thema op snelheid, onderhoud en flexibiliteit, en pas daarna op uiterlijk. Een licht thema met goede blokeditor-ondersteuning houdt je site snel en laat je later alle ruimte. Wil je liever een site die vanaf het begin goed staat? Bekijk dan onze pagina over een website laten maken.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een WordPress thema en een template?
Een thema bepaalt de opmaak van je hele site. Een template is een sjabloon voor een bepaald type pagina binnen dat thema, zoals een blogbericht of de 404-pagina. In de praktijk worden beide woorden vaak door elkaar gebruikt.
Raak ik mijn inhoud kwijt als ik van thema wissel?
Je pagina’s, berichten en producten blijven bestaan. Wel kunnen opmaak, menu’s en widgets verschuiven, en inhoud die met shortcodes van het oude thema is gemaakt kan kapot gaan. Test een wissel daarom eerst op een testomgeving.
Zijn gratis WordPress themes veilig?
Thema’s uit de officiële bibliotheek op wordpress.org zijn gecontroleerd en veilig om te installeren. Gratis kopieën van betaalde thema’s van andere sites zijn dat niet en bevatten vaak kwaadaardige code.
Welk WordPress thema is het snelst?
Lichte thema’s als GeneratePress, Kadence, Blocksy en de standaard blokthema’s van WordPress laden weinig code. De uiteindelijke snelheid hangt ook af van je plugins, afbeeldingen en hosting.
Heb ik een child theme nodig?
Alleen als je zelf code of stijlbestanden van het thema aanpast. Doe je alles via de instellingen of de site-editor, dan is een child theme niet nodig.
Neem contact met ons op!
