WordPress offline zetten of in onderhoudsmodus: zo doe je het goed

Een WordPress-site zet je tijdelijk offline met een onderhoudsmodus: bezoekers zien dan een nette melding, terwijl jij ingelogd gewoon verder werkt. Belangrijk is dat die melding de statuscode 503 meestuurt, zodat Google weet dat het om tijdelijk onderhoud gaat. Wil je de site definitief weghalen, dan is dat een andere route.

Onderhoudsmodus of echt offline: wat wil je eigenlijk?

Voordat je iets aanzet, is het handig om te bepalen wat je doel is. “Offline” betekent voor de ene ondernemer een uurtje sleutelen, voor de ander het einde van een bedrijf. De beste aanpak verschilt per situatie.

Situatie	Beste aanpak	Statuscode
Korte klus (updates, nieuw thema testen)	Onderhoudsmodus, liefst nog beter: een testomgeving	503
Grote verbouwing van een paar dagen	Bouwen op een staging- of testomgeving, live site laten staan	Geen, site blijft 200
Bedrijf tijdelijk dicht (vakantie, ziekte)	Site laten staan met een duidelijke melding bovenaan	200
Langere pauze van weken of maanden	Eén simpele “binnenkort terug”-pagina die indexeerbaar blijft	200
Definitief stoppen	Site verwijderen of doorsturen, hosting en domein opzeggen	404/410 of 301

Een statuscode is het korte antwoord dat een server bij elke pagina meestuurt. 200 betekent “alles in orde”, 503 “tijdelijk niet beschikbaar”, 404 “bestaat niet” en 301 “permanent verhuisd”. Google kijkt hier goed naar.

Waarom de statuscode 503 zo belangrijk is

Zet je een onderhoudspagina neer die gewoon 200 teruggeeft, dan denkt Google dat jouw homepage voortaan uit “We zijn zo terug” bestaat. Bij een paar uur gaat dat meestal goed, maar bij een paar dagen kan je pagina in de zoekresultaten veranderen in die onderhoudstekst.

Met een 503 zegt je site: kom later terug. Google laat de bestaande pagina’s dan staan. Volgens de richtlijnen van Google Search Central is dat bedoeld voor een heel korte periode, hooguit een paar dagen. Duurt het langer, dan raadt Google aan een gewone, indexeerbare pagina te tonen in plaats van een foutmelding.

Twee details die vaak misgaan:

• Je robots.txt-bestand moet normaal blijven werken. Geeft dat bestand ook een 503, dan stopt Google met crawlen van de hele site.
• Een header met “Retry-After” vertelt Google wanneer je ongeveer terug bent. Goede onderhoudsplugins zetten die zelf.

WordPress in onderhoud zetten: drie manieren

1. Met een onderhoudsplugin (de makkelijkste route)

In de WordPress-pluginbibliotheek staan meerdere gratis plugins voor een onderhouds- of “coming soon”-modus. Zoek op “maintenance mode” en kies er een die recent is bijgewerkt en veel actieve installaties heeft.

1. Ga naar Plugins en dan Nieuwe plugin toevoegen.
2. Installeer en activeer de onderhoudsplugin.
3. Kies in de instellingen voor “maintenance” (onderhoud) en niet voor “coming soon”. Dat laatste is bedoeld voor sites die nog niet live zijn en geeft vaak een 200.
4. Zet een korte tekst neer: wat er aan de hand is, wanneer je terug bent en hoe klanten je bereiken.
5. Activeer de modus en controleer het resultaat in een privévenster, want als ingelogde beheerder zie je de normale site.

Controleer daarna of er echt een 503 terugkomt. Dat kan met een gratis online statuscode-checker of met de URL-inspectie in Google Search Console.

2. De ingebouwde onderhoudsmodus van WordPress

WordPress zet zichzelf al in onderhoud tijdens updates. Het maakt dan een bestand met de naam .maintenance aan in de hoofdmap van je site en toont de melding dat de site kort niet beschikbaar is. Na de update verdwijnt dat bestand weer.

Je kunt dit bestand ook zelf via FTP of het bestandsbeheer van je hosting aanmaken. Dat werkt, maar je hebt weinig controle over de tekst en vergeet je het bestand te verwijderen, dan blijft je site onbereikbaar. Blijft je site na een mislukte update hangen op “Kortstondig niet beschikbaar voor gepland onderhoud”, dan is het verwijderen van dit .maintenance-bestand meestal de oplossing.

3. Via je hostingpartij

Veel hostingpartijen bieden in hun controlepaneel een knop om een site in onderhoud te zetten of een staging-omgeving aan te maken. Een staging-omgeving is een kopie van je site waar je veilig in kunt werken. Als je hosting dit heeft, is dat voor grotere klussen vaak de beste keuze, want je live site blijft dan gewoon draaien. Lees meer over wat je hosting moet kunnen in onze uitleg over WordPress hosting.

Je WordPress-website helemaal offline zetten

Stop je definitief met de site, dan is een onderhoudsmodus niet de juiste oplossing. Een site die maandenlang een 503 geeft, verdwijnt uiteindelijk toch uit Google, maar dan rommelig.

• Verhuist je bedrijf naar een andere site? Stuur de oude pagina’s met 301-redirects door naar de nieuwe. Zo neem je de opgebouwde waarde in Google mee.
• Stop je helemaal? Maak eerst een volledige back-up (bestanden en database) voor je archief. Verwijder daarna de site en zeg hosting op. Pagina’s die een 404 of 410 geven, haalt Google vanzelf uit de index.
• Houd je het domein? Bedenk wat je met het e-mailadres doet. Draait je mail op dezelfde hosting, dan stopt die ook als je de hosting opzegt. Check dat vooraf, bijvoorbeeld met onze uitleg over e-mail met je eigen domeinnaam.

Wil je de site later misschien weer gebruiken of naar een andere partij brengen, bekijk dan ook de checklist voor website verhuizen naar andere hosting.

Praktijkvoorbeeld: een kapsalon die gaat verbouwen

Een kapsalon in Amersfoort gaat drie weken dicht voor een verbouwing en wil tegelijk een nieuwe website. De eerste ingeving is: site in onderhoudsmodus, drie weken lang. Dat is precies wat je niet wilt, want drie weken 503 is te lang en klanten die zoeken op openingstijden vinden niets.

Beter is het zo: de huidige site blijft live, met bovenaan een balk “Wij zijn gesloten van 4 tot 25 november wegens verbouwing”. In het Google Bedrijfsprofiel worden tijdelijk afwijkende openingstijden ingesteld. De nieuwe site wordt op een staging-omgeving gebouwd. Pas op de dag van livegang staat de site hooguit een uur in onderhoudsmodus, terwijl de nieuwe versie wordt overgezet.

Veelgemaakte fouten

• “Coming soon”-modus gebruiken op een bestaande site, waardoor Google een lege pagina indexeert.
• De onderhoudsmodus vergeten uit te zetten. Zet een herinnering in je agenda.
• Instellingen > Lezen > “Zoekmachines ontmoedigen” aanvinken om de site tijdelijk te verbergen. Dat zorgt voor een noindex en kan je posities flink schaden als het blijft staan.
• Werken aan de live site zonder back-up. Maak altijd eerst een back-up, ook voor een kleine klus.
• Formulieren of de webshop vergeten. In onderhoudsmodus kunnen klanten niets bestellen of versturen, dus kies een rustig moment.

Zelf doen of uitbesteden?

Een onderhoudsplugin aanzetten voor een uurtje updates kun je prima zelf. Het kost een paar minuten en als je de 503 controleert, loop je weinig risico.

Laat het liever doen als je een grote verbouwing of een nieuwe site plant, als je site veel verkeer of omzet uit Google haalt, of als je definitief stopt en domein, mail en redirects goed geregeld moeten worden. Daar zitten de fouten die je pas weken later merkt, als je posities weg zijn.

Ben je toe aan een nieuwe site en wil je dat de overstap zonder gedoe verloopt? Bekijk dan wat we doen bij een website laten maken.

Veelgestelde vragen