DNS (Domain Name System) is het adresboek van internet. Het vertaalt een domeinnaam zoals jouwbedrijf.nl naar het IP-adres van de server waar je website staat, en vertelt andere mailservers waar je e-mail moet worden afgeleverd. Die instellingen staan in DNS-records bij je domein. Staat daar één record fout, dan is je site onbereikbaar of komt je mail niet meer aan.
Door Ronald van den Berg, oprichter bij GetForward.
Wat een domeinnaam is en welke extensie je kiest, lees je in domeinnaam: wat is het. Hier gaat het om wat er achter de naam gebeurt.
Hoe werkt DNS?
Computers vinden elkaar via IP-adressen, zoals 185.12.34.56. Niemand onthoudt die, dus typen we een naam. Bij elke bezoeker gebeurt dan in een fractie van een seconde dit:
- Je browser vraagt het IP-adres op bij een resolver, meestal die van je internetprovider of een openbare resolver.
- De resolver kijkt in zijn geheugen (cache). Heeft hij het antwoord kortgeleden nog opgezocht, dan geeft hij het direct terug.
- Zo niet, dan vraagt hij het na. Eerst bij een rootserver, die doorverwijst naar de servers van de extensie. Voor .nl zijn dat de servers van SIDN.
- De .nl-servers verwijzen naar de nameservers van jouw domein. Dat zijn de servers waar je DNS-records staan, vaak bij je registrar of hostingpartij.
- Die nameserver geeft het antwoord: het IP-adres van je webserver. Je browser maakt verbinding en laadt de site.
Belangrijk om te onthouden: je nameservers bepalen waar je DNS-records staan. Wil je een record wijzigen, dan doe je dat bij de partij waar die nameservers naar wijzen. Dat is niet altijd de partij waar je je domein hebt geregistreerd.
De belangrijkste DNS-records
| Record | Wat het doet | Voorbeeld |
|---|---|---|
| A | Koppelt een naam aan een IPv4-adres | jouwbedrijf.nl → 185.12.34.56 |
| AAAA | Hetzelfde, voor een IPv6-adres | jouwbedrijf.nl → 2a01:... |
| CNAME | Laat een naam verwijzen naar een andere naam | www → jouwbedrijf.nl |
| MX | Bepaalt welke server je e-mail ontvangt | jouwbedrijf.nl → mailserver van Microsoft 365 |
| TXT | Vrije tekst, gebruikt voor verificatie en e-mailbeveiliging | SPF-record, Google-verificatie |
| NS | Wijst de nameservers van je domein aan | ns1.provider.nl |
| CAA | Bepaalt welke partijen een SSL-certificaat voor je domein mogen uitgeven | letsencrypt.org |
| SRV | Wijst diensten aan zoals telefonie of chat | Microsoft Teams, VoIP |
Met TXT-records regel je onder meer SPF, DKIM en DMARC. Die bepalen of je mail als betrouwbaar wordt gezien. Hoe je die instelt, staat in SPF, DKIM en DMARC uitgelegd. Voor het koppelen van je mailbox zelf, zie e-mail met eigen domeinnaam.
TTL en propagatie: waarom een wijziging tijd kost
Elk record heeft een TTL (time to live): het aantal seconden dat resolvers het antwoord mogen onthouden. Bij een TTL van 3600 kan het tot een uur duren voordat iedereen je nieuwe IP-adres ziet. Een wijziging van nameservers duurt vaak langer, tot een dag of soms meer.
Dat wachten heet propagatie. Er gebeurt eigenlijk niets actiefs: oude antwoorden verlopen gewoon uit de caches.
Tip voor een verhuizing: verlaag de TTL een dag van tevoren naar bijvoorbeeld 300 seconden. Dan schakelt iedereen na de wijziging binnen een paar minuten om. Zet hem daarna weer hoger. Het volledige stappenplan staat in website verhuizen naar andere hosting.
Zo controleer je je DNS
Je hoeft geen technicus te zijn om te kijken wat er staat. Op een Mac of in Linux gebruik je de terminal:
dig jouwbedrijf.nl A +short
dig jouwbedrijf.nl MX +short
dig jouwbedrijf.nl TXT +short
dig jouwbedrijf.nl NS +short
Op Windows gebruik je de opdrachtprompt:
nslookup -type=MX jouwbedrijf.nl
Wil je weten of een wijziging overal is doorgekomen, dan zijn er online DNS-checkers die je domein vanaf servers op verschillende plekken opvragen. Zie je wisselende antwoorden, dan loopt de propagatie nog.
DNS en snelheid of veiligheid
- Een CDN of beveiligingsdienst zet je vaak tussen bezoeker en hosting door je DNS te laten wijzen naar die dienst. Zie wat is een CDN en wat is Cloudflare.
- DNSSEC voegt een digitale handtekening toe aan je DNS-antwoorden, zodat niemand ze onderweg kan vervalsen. Voor .nl-domeinen ondersteunt SIDN DNSSEC. Vraag je provider of het aanstaat.
- Snelle nameservers maken een klein verschil in laadtijd, vooral bij de eerste keer laden. Bij een goede provider hoef je je daar weinig zorgen over te maken.
Voorbeeld: nieuwe website, verdwenen mail
Stel: een installatiebedrijf in Apeldoorn laat een nieuwe website bouwen bij een andere partij. De bouwer zet de nameservers over naar zijn eigen hosting en zet alleen het A-record goed. De site werkt, maar vanaf dat moment komt er geen mail meer binnen. De oorzaak: het MX-record naar Microsoft 365 en het SPF-record zijn niet meegenomen. Na het terugzetten van die records loopt de mail weer, maar een halve dag aan offerteaanvragen is verloren.
De les: maak vóór elke wijziging een lijst of schermafbeelding van alle DNS-records, en controleer na de wijziging je website, je mail en eventuele subdomeinen.
Veelgemaakte fouten
- Records niet meenemen bij het wijzigen van nameservers, vooral MX en TXT.
- Twee SPF-records naast elkaar. Er mag er maar één zijn.
- Een CNAME op het hoofddomein zetten. Dat botst met andere records zoals MX. Veel providers lossen dit op met een eigen variant, maar niet allemaal.
- Niet weten waar je DNS beheerd wordt. Zoek het op met
dig NS, zodat je weet bij welke partij je moet inloggen. - Na een wijziging meteen paniek. Geef propagatie de tijd voordat je verder gaat sleutelen.
Veelgestelde vragen
Wat is DNS in simpele woorden?
DNS is het adresboek van internet. Het zoekt bij een domeinnaam het IP-adres van de juiste server op, zodat je browser de website kan laden en mail op de goede plek aankomt.
Hoe lang duurt het voordat een DNS-wijziging actief is?
Dat hangt af van de TTL van het record. Meestal zie je een wijziging binnen een paar minuten tot een paar uur, en bij het wijzigen van nameservers soms tot een dag of langer.
Waar pas ik mijn DNS-instellingen aan?
Bij de partij waar je nameservers naar wijzen, vaak je registrar of hostingpartij. Met dig NS jouwbedrijf.nl of een online DNS-checker zie je welke partij dat is.
Wat is het verschil tussen DNS en hosting?
Hosting is de server waar je website staat. DNS vertelt bezoekers en mailservers waar die server te vinden is. Je kunt ze bij dezelfde of bij verschillende partijen hebben, lees meer in wat is hosting.
Heeft DNS invloed op SEO?
Niet direct. Maar een fout in je DNS kan je site onbereikbaar maken, en dan kan Google hem niet crawlen. Bij een verhuizing is goed DNS-werk dus wel belangrijk voor je posities.
Geen gedoe meer met DNS, hosting en mail?
We regelen je hosting en DNS zo dat je website en e-mail blijven werken, ook bij een verhuizing.
Plan een kennismaking → · Website hosting