Cookieverklaring opstellen: voorbeeld, checklist en generators

Een cookieverklaring (ook wel cookiebeleid) is een pagina op je website waarin je uitlegt welke cookies je gebruikt, waarvoor, hoe lang ze blijven staan en met wie je gegevens deelt. Gebruik je cookies die gegevens over bezoekers verzamelen, dan moet je dit duidelijk vermelden. Hieronder lees je wat erin hoort, vind je een voorbeeld om aan te passen en een checklist om je verklaring te controleren.

Cookieverklaring, cookiebanner en privacyverklaring: wat is het verschil?

Deze drie worden vaak door elkaar gehaald, maar hebben elk een eigen rol:

Onderdeel	Wat het is	Doel
Cookiebanner	De melding die verschijnt bij een eerste bezoek	Toestemming vragen voordat je cookies plaatst
Cookieverklaring	Een vaste pagina met uitleg over alle cookies	Bezoekers volledig informeren en keuze laten aanpassen
Privacyverklaring	Uitleg over alle persoonsgegevens die je verwerkt	Voldoen aan de AVG, ook voor formulieren, klantgegevens en mail

Je cookieverklaring mag een onderdeel zijn van je privacyverklaring, maar een aparte pagina is overzichtelijker. Hoe je de privacyverklaring opstelt, lees je in privacyverklaring voor je website opstellen. Voor de banner zelf is er ons artikel over de cookiebanner.

Wanneer heb je een cookieverklaring nodig?

In Nederland gelden de regels uit de Telecommunicatiewet en de AVG. Kort samengevat:

• Functionele cookies, zoals een winkelwagen of je taalkeuze, mag je zonder toestemming plaatsen.
• Analytische cookies met weinig impact op privacy mag je meestal zonder toestemming plaatsen, maar je moet bezoekers er wel over informeren.
• Tracking- en marketingcookies, zoals van Meta, Google Ads of advertentienetwerken, mag je pas plaatsen na actieve toestemming.

Gebruik je naast puur functionele cookies nog iets anders, en dat is bij vrijwel elke bedrijfssite zo, dan heb je dus een cookieverklaring nodig. De overheid zet de regels op een rij op Ondernemersplein. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op cookiemeldingen.

Wat moet er in een cookieverklaring staan?

Een goede cookieverklaring beantwoordt deze vragen:

1. Wat zijn cookies? Een korte uitleg in gewone taal.
2. Welke cookies gebruik je? Per cookie of per groep: naam, aanbieder, doel en bewaartermijn.
3. Waarom gebruik je ze? Bijvoorbeeld om je site te laten werken, bezoek te meten of advertenties te tonen.
4. Welke gegevens worden verzameld? Bijvoorbeeld IP-adres, klikgedrag of apparaatgegevens.
5. Met wie deel je gegevens? Bijvoorbeeld Google of Meta, en of gegevens buiten de EU terechtkomen.
6. Hoe trek je toestemming in? Een link of knop waarmee bezoekers hun keuze kunnen wijzigen. Intrekken moet net zo makkelijk zijn als toestemming geven.
7. Contactgegevens: wie is verantwoordelijk en hoe neemt een bezoeker contact op?
8. Datum: wanneer de verklaring voor het laatst is bijgewerkt.

Cookieverklaring voorbeeld

Hieronder een basisvoorbeeld voor een kleine bedrijfssite. Vervang de onderdelen tussen haakjes door je eigen gegevens en pas de cookielijst aan op wat jouw site echt gebruikt.

Cookieverklaring [bedrijfsnaam]

Laatst bijgewerkt: [datum]

Wat zijn cookies? Cookies zijn kleine tekstbestanden die op je computer, tablet of telefoon worden opgeslagen als je onze website bezoekt. Ze zorgen ervoor dat de website goed werkt en helpen ons te begrijpen hoe bezoekers de site gebruiken.

Welke cookies gebruiken wij?

• Functionele cookies: nodig om de website te laten werken, bijvoorbeeld om je cookiekeuze te onthouden. Hiervoor vragen we geen toestemming.
• Analytische cookies: we gebruiken [naam tool, bijvoorbeeld Google Analytics] om te meten hoe bezoekers de site gebruiken. [Beschrijf of IP-adressen zijn ingekort en of gegevens worden gedeeld.]
• Marketingcookies: met jouw toestemming plaatsen we cookies van [bijvoorbeeld Google Ads en Meta] om advertenties beter af te stemmen en te meten. Deze partijen kunnen gegevens buiten de EU verwerken.

Overzicht van cookies: [tabel met naam, aanbieder, doel en bewaartermijn per cookie].

Toestemming aanpassen of intrekken: je kunt je keuze altijd wijzigen via [link naar cookie-instellingen]. Je kunt cookies ook verwijderen via de instellingen van je browser.

Contact: heb je vragen over deze cookieverklaring? Neem contact op via [e-mailadres]. Meer over hoe we met persoonsgegevens omgaan, lees je in onze [privacyverklaring].

Dit voorbeeld is een startpunt en geen juridisch advies. Verwerk je gevoelige gegevens of gebruik je veel advertentietools, laat de tekst dan controleren door een jurist.

Welke cookies gebruikt jouw site eigenlijk?

De lastigste stap is vaak het overzicht. Veel ondernemers weten niet welke cookies hun site plaatst, omdat plugins, ingesloten video’s en chatwidgets ook cookies zetten. Een YouTube-video of een Google Maps-kaart op je contactpagina plaatst bijvoorbeeld al cookies van Google.

In welke cookies gebruikt jouw website lees je hoe je dat stap voor stap uitzoekt, met gratis tools en via de ontwikkelaarstools van je browser.

Cookieverklaring generator: handig of niet?

Een cookieverklaring generator scant je website en maakt automatisch een lijst van cookies met uitleg. Bekende tools zijn Complianz (een WordPress-plugin), Cookiebot en CookieYes. Vaak combineren ze de verklaring met een cookiebanner.

Voordelen:

• De cookielijst wordt automatisch bijgewerkt als je een nieuwe tool toevoegt.
• Banner en verklaring sluiten op elkaar aan.
• Ze ondersteunen vaak Google Consent Mode, nodig als je Google Ads of Analytics gebruikt.

Nadelen:

• Een scan vindt niet altijd alles, bijvoorbeeld cookies achter een inlog.
• De standaardteksten zijn algemeen; je moet ze nog nalopen.
• Voor uitgebreidere functies of grotere sites betaal je vaak een abonnement.

Checklist: is je cookieverklaring compleet?

• De verklaring staat op een vaste pagina, bereikbaar via de footer en de cookiebanner.
• Alle cookies op je site staan erin, ook van ingesloten video’s, kaarten en chattools.
• Per cookie staan doel, aanbieder en bewaartermijn vermeld.
• Je legt uit welke gegevens je deelt met derden, en of die buiten de EU komen.
• Bezoekers kunnen hun toestemming op elk moment aanpassen.
• De tekst is begrijpelijk, zonder onnodig juridisch jargon.
• Er staat een datum bij, en je controleert de verklaring na elke nieuwe tool of plugin.
• Je cookieverklaring en privacyverklaring spreken elkaar niet tegen.

Praktijkvoorbeeld: een fysiotherapeut met een nieuwe website

Een fysiotherapiepraktijk in Amersfoort lanceert een nieuwe site met een online afspraakmodule, een Google Maps-kaart, Google Analytics en een Meta-pixel voor advertenties. De oude cookieverklaring noemde alleen Analytics.

Bij een scan blijkt dat ook de afspraakmodule en de kaart cookies plaatsen. De praktijk installeert een cookieplugin die de cookies groepeert, past de standaardtekst aan op de eigen situatie en voegt in de banner een duidelijke keuze toe tussen accepteren en weigeren. De Meta-pixel laadt pas na toestemming.

Zelf doen of uitbesteden?

Voor een eenvoudige site met alleen Analytics en een contactformulier kun je de cookieverklaring prima zelf opstellen met het voorbeeld hierboven of een generator. Plan wel een vaste controle in, bijvoorbeeld elk kwartaal.

Uitbesteden is verstandig als je veel marketingtools gebruikt, een webshop hebt, of als je niet zeker weet of je banner cookies echt blokkeert tot er toestemming is. Dat laatste is een technische kwestie die vaak misgaat. Voor de juridische tekst zelf is een jurist de juiste partij.

Houd hem actueel

Een cookieverklaring is geen document dat je één keer schrijft. Elke nieuwe plugin, pixel of ingesloten video kan iets veranderen. Wil je dit liever uitbesteden? Bekijk dan hoe GetForward een website laten maken aanpakt, met de cookiebanner en de technische inrichting direct goed geregeld.

Veelgestelde vragen